Japanse esdoorn

Standplaats

Beschut, in lichte halfschaduw. Felle middagzon en schrale wind verbranden het fijne blad, vooral bij roodbladige en zeer fijnbladige ('Dissectum') vormen. Ochtendzon is ideaal.

Grond en water

Humusrijke, licht zure grond die vocht vasthoudt maar niet nat blijft. In pot gebruik je een mix van potgrond en rhododendrongrond en geef je in de zomer bijna dagelijks water.

Snoeien

Zo min mogelijk. Een Japanse esdoorn heeft van zichzelf een mooie vorm. Verwijder alleen dood hout en kruisende takken, en doe dat in de zomer: in voorjaar en winter 'bloedt' de boom flink.

Herkomst en uiterlijk

De Japanse esdoorn (Acer palmatum) groeit in het wild in Japan, Korea en delen van China en Rusland, vaak als kleine boom in de onderlaag van bergbossen. Daar staat hij beschut, in gefilterd licht en vochtige, humusrijke grond. In Japan wordt hij al eeuwenlang gekweekt; er bestaan honderden cultivars.

Kenmerkend zijn de handvormige bladeren met vijf tot negen lobben, bij sommige vormen zo fijn ingesneden dat ze op kant lijken. De bladkleur varieert van frisgroen tot diep bordeauxrood, en in de herfst kleuren veel cultivars spectaculair geel, oranje of scharlakenrood. Ook in de winter blijft de boom interessant, door zijn gracieuze, vaak gelaagde takkenstructuur.

De meeste Japanse esdoorns groeien traag en blijven klein: de fijnbladige vormen worden vaak niet hoger dan anderhalf tot twee meter, de rechtopgaande vormen na tientallen jaren vier tot zes meter. Daarmee is hij een van de weinige echte sierbomen die zelfs in een stadstuin of grote pot passen. Bladkleur en herfstkleur zijn het mooist bij ochtendzon en middagschaduw.

Soorten en cultivars

'Bloodgood' is een sterke, rechtopgaande boom met donkerrood blad die zo'n vier à vijf meter hoog wordt. 'Atropurpureum' is vergelijkbaar en veel aangeboden. De Dissectum-groep, zoals 'Garnet' (rood) en 'Seiryu' (groen, opgaand), heeft fijn ingesneden blad en blijft laag en breed: ideaal voor een kleine tuin of grote pot.

'Sango-kaku' valt op door koraalrode twijgen in de winter, 'Katsura' loopt oranje uit en 'Orange Dream' heeft geeloranje voorjaarsblad. Voor een vurige herfstkleur is 'Osakazuki' een topper. Wie liever een miniatuur wil, kan een Japanse esdoorn als bonsai houden.

Combineren in de tuin

Een Japanse esdoorn is een solitair: geef hem een plek waar zijn vorm tot zijn recht komt, bijvoorbeeld bij het terras, naast een vijver of tegen een rustige haag van taxus. Plant er lage, schaduwminnende planten onder, zoals hosta, varens, Hakonechloa en mos.

In een tuin met Japanse sfeer passen ook bamboe (Fargesia), azalea's en grind met grote stenen. Rode cultivars contrasteren mooi met frisgroen; groene vormen geven rust en kleuren in de herfst juist op. In pot staat hij goed op een beschut balkon, mits de pot groot genoeg is en in strenge vorst wordt ingepakt. Kijk voor meer ideeën bij planten voor een kleine tuin.

Japanse esdoorn door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je japanse esdoorn het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde japanse esdoorn heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie bomen vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.