Blauwe regen

Herkomst en uiterlijk

De blauwe regen (Wisteria) is een houtige, slingerende klimplant uit de vlinderbloemenfamilie. De twee bekendste soorten zijn de Chinese blauwe regen (Wisteria sinensis) en de Japanse blauwe regen (Wisteria floribunda). Ze kunnen 10 tot 20 meter hoog worden en meer dan honderd jaar oud; hun stammen worden zo dik als een arm of been.

Wisteria heeft gevind, lichtgroen blad dat in de herfst geel kleurt. De bloei valt eind april tot eind mei, vaak voordat of terwijl het blad uitloopt, met hangende trossen van vlinderbloemen. Bij sinensis zijn de trossen 20 à 30 centimeter en gaan alle bloemen tegelijk open; bij floribunda worden ze 40 tot meer dan 100 centimeter lang en bloeien ze van boven naar beneden open. Een handig herkenningspunt: sinensis windt tegen de klok in, floribunda met de klok mee. Na de bloei volgen fluweelachtige peulen. Vaak volgt in de zomer een kleine tweede bloei.

Standplaats en grond

Blauwe regen bloeit alleen goed in de volle zon, minstens zes uur per dag. Een zuid- of westgevel, een stevige pergola of een stalen boog zijn ideaal. In de schaduw groeit hij wel, maar bloeit hij nauwelijks. Een beschutte plek beschermt de bloemknoppen tegen late nachtvorst in april.

De grond moet diep, matig voedzaam en goed doorlatend zijn; leem en lichte klei zijn ideaal. Zeer kalkrijke grond kan gele bladeren geven. Belangrijker nog is de constructie: een volwassen wisteria weegt honderden kilo's en wringt met zijn slingerende stammen dunne latten, regenpijpen en zelfs dakgoten kapot. Gebruik dikke spandraden met afstandhouders op 10 à 15 centimeter van de muur, of een pergola van zware balken of staal.

Planten (wanneer, hoe, plantafstand)

Plant blauwe regen in pot in het voorjaar (april–mei) of de vroege herfst (september–oktober). Graaf een ruim gat van 60 bij 60 centimeter op 30 centimeter van de muur, maak de bodem goed los en meng compost door de grond. Zet de plant even diep als in de pot en leid de stengels schuin naar de steun.

Koop altijd een geënte plant of een plant uit stek. Zaailingen kunnen tien tot twintig jaar nodig hebben voordat ze voor het eerst bloeien. Een goede geënte plant bloeit vaak al binnen twee à drie jaar. Plantafstand: één plant vult gemakkelijk een gevel van 6 tot 10 meter breed; langs een pergola plant je er één per staander of om de 3 à 4 meter.

Water en bemesting

Geef jonge planten de eerste twee jaar in droge periodes wekelijks een flinke hoeveelheid water. Gevestigde planten wortelen diep. Zorg wel dat de grond in juli en augustus niet uitdroogt, want dan worden de bloemknoppen voor volgend jaar aangelegd.

Wisteria is een vlinderbloemige die zelf stikstof uit de lucht bindt. Bemest dus niet met stikstofrijke mest: dat geeft enorme groei en geen bloemen. Een gift kalium- en fosforrijke mest, zoals rozenmest of beendermeel, in maart is genoeg.

Snoeien en onderhoud

Twee snoeibeurten per jaar zijn het geheim van een rijkbloeiende blauwe regen. In juli of augustus, na de bloei, knip je alle lange, groene zijscheuten terug tot 5 à 6 bladeren (ongeveer 30 centimeter). Scheuten die je wilt gebruiken om het gestel uit te breiden, bind je juist horizontaal aan.

In januari of februari knip je diezelfde scheuten verder terug tot 2 à 3 knoppen van de oude takken. Je ziet dan het verschil goed: de dikke, ronde knoppen worden bloemen, de platte, smalle worden blad. Verwijder ook wortelopslag en scheuten die naar dakgoten of onder dakpannen groeien. Voor wie dit consequent doet, ontstaan op de korte zijtakjes bloemsporen die elk jaar rijker bloeien.

Soorten en cultivars

• Wisteria sinensis: de klassieker, lila-blauw en sterk geurend, bloeit vroeg en tegelijk.
• W. sinensis 'Alba': wit, geurend.
• W. floribunda 'Macrobotrys' ('Multijuga'): extreem lange lila trossen tot een meter, ideaal voor een pergola.
• W. floribunda 'Alba' en 'Rosea': wit en zachtroze.
• W. floribunda 'Royal Purple': diepviolet.
• Wisteria frutescens 'Amethyst Falls': compacte Amerikaanse soort, bloeit later, al jong en blijft kleiner; goed voor kleine tuinen en potten.

Problemen en ziektes

Geen bloemen: een zaailing, te weinig zon, verkeerd gesnoeid of te veel stikstof. Bloemknoppen vallen af of worden bruin: late nachtvorst in april, of droogte in de nazomer daarvoor. Gele bladeren met groene nerven: chlorose door zeer kalkrijke grond; geef ijzerchelaat en zure compost. Ronde gaten in het blad: bladsnijdersbijen, onschuldig. Schade aan gevel of dak: geen tijdige snoei; houd de plant uit dakgoten en kozijnen.

Combineren in de tuin

Een blauwe regen langs een pergola boven het terras geeft zowel bloei als zomerschaduw. Plant aan de voet lage vaste planten zoals ooievaarsbek en lavendel. Een witte en een lila wisteria op dezelfde pergola zijn spectaculair. Voor de zomerbloei kun je een laatbloeiende clematis uit groep 3 door de wisteria laten groeien, mits je die ieder voorjaar terugknipt. Op een kleinere gevel of schutting is kamperfoelie een minder zware keuze. De bloemtrossen zijn in mei een belangrijke nectarbron voor hommels en houtbijen; meer van zulke planten vind je bij planten voor bijen en vlinders.

Blauwe regen door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Een te donkere plek. Te weinig licht geeft lange, slappe groei en weinig bloei of kleur. Kies de zonnigste plek die je hebt.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je blauwe regen het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde blauwe regen heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie klimplanten vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.