Chinese iep

Binnen of buiten?

Gekocht als binnenbonsai? Laat hem dan binnen op een koele, lichte plek. Wil je hem naar buiten, laat hem dan in het voorjaar wennen. Buiten is hij winterhard, al bescherm je de wortels in de schaal bij strenge vorst.

Vorm

Knip het hele groeiseizoen scheuten terug tot een à twee blaadjes. De iep vertakt zich gewillig en verdraagt ook draadwerk op jonge takken.

Herkomst en uiterlijk

De Chinese iep (Ulmus parvifolia) komt uit China, Korea, Japan en Vietnam, waar hij als middelgrote boom groeit. Hij is in de bonsaiwereld een van de populairste soorten, omdat hij snoei goed verdraagt, snel herstelt en kleine bladeren heeft die vanzelf nog kleiner worden bij regelmatig knippen.

Het blad is ovaal, licht gezaagd en glanzend. Afhankelijk van de temperatuur is de boom bladverliezend of halfgroenblijvend: binnen houdt hij vaak een deel van zijn blad, buiten valt het in de herfst af. Met de jaren krijgt de stam een prachtige schors die in plaatjes loslaat en een gevlekt patroon van grijs, oranje en bruin laat zien.

In de handel worden twee typen aangeboden: goedkope, in Zuid-China gekweekte bomen die als binnenbonsai worden verkocht, en buitenbomen die in Europa zijn opgekweekt. Botanisch is het dezelfde soort, maar de binnenbomen zijn gewend aan warmte en moeten geleidelijk wennen als je ze buiten wilt zetten. Doe dat in het late voorjaar, niet vlak voor de winter.

Combineren en stylen

Een Chinese iep past in bijna elke vorm, maar komt het mooist uit als bezemvorm of in een losse, informele rechtopgaande stijl met een fijn vertakte kruin. Kies een ondiepe, ongeglazuurde of mat geglazuurde pot in aardetinten die de schors laat spreken.

Buiten kan hij op een bonsaitafel naast inheemse soorten zoals de jeneverbes en de Japanse esdoorn. Binnen staat hij goed naast een Ficus Ginseng, maar geef hem dan wel de lichtste plek. Het knippen en draden van zo'n boom wordt uitgelegd in bonsai snoeien en draad.

Veelgemaakte fouten

Droog laten staan. De kleine pot droogt in de zomer snel uit en de iep laat dan direct blad vallen. Controleer dagelijks en dompel de pot als de aarde droog is.

Te warm overwinteren. Binnen in een warme kamer wordt hij slap en vatbaar voor luis. Ideaal is een koele, lichte plek tussen 5 en 15 °C, of buiten op een beschutte plek met bescherming van de pot tegen strenge vorst.

Te weinig snoeien. Een iep groeit hard. Laat scheuten uitgroeien tot vijf of zes blaadjes en knip terug tot één of twee, anders verliest de boom zijn verfijning.

Draad te lang laten zitten. De takken verdikken snel; controleer draad om de paar weken om insnoeren te voorkomen.

Chinese iep door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Een te donkere plek. Te weinig licht geeft lange, slappe groei en weinig bloei of kleur. Kies de zonnigste plek die je hebt.
• De verkeerde plek. Een buitenbonsai binnen houden of een binnenbonsai buiten laten staan bij vorst is de klassieke fout. Controleer of je boom een binnen- of buitenboom is.