Monstera

Licht en standplaats

In het regenwoud van Midden-Amerika klimt de Monstera in de schaduw van grotere bomen omhoog. Thuis wil hij dus veel licht, maar geen felle middagzon achter glas. Een plek op één tot twee meter van een raam op het oosten of westen is ideaal. Op het noorden groeit hij ook, alleen trager en met minder gaten in het blad: de gaten (fenestraties) ontstaan pas bij voldoende licht.

Draai de pot elke maand een kwartslag, zo groeit de plant gelijkmatig in plaats van scheef naar het raam.

Water geven

Giet pas als de bovenste 3 à 5 centimeter grond droog aanvoelt. In de zomer komt dat neer op ongeveer eens per week, in de winter eens per twee à drie weken. Geef dan flink, tot het water onderuit loopt, en gooi wat in de schotel blijft staan na een kwartier weg. Gele onderste bladeren zijn bijna altijd een teken van te veel water, niet van te weinig.

Grond, voeding en steun

Gebruik een luchtige mix: kamerplantengrond met een flinke hand pinda-schors en perliet. Van april tot september geef je om de twee weken groene-plantenvoeding. Zodra de plant groter wordt, wil hij klimmen. Een mosstok of kokospaal zorgt voor grotere bladeren; bind de luchtwortels er voorzichtig tegenaan.

Verpotten en stekken

Verpot in het voorjaar wanneer de wortels onderuit groeien, naar een pot die hooguit vijf centimeter breder is. Stekken is kinderlijk eenvoudig: knip een stengel af net onder een knoop met een luchtwortel en zet hem in een glas water. Binnen enkele weken verschijnen nieuwe wortels.

Problemen herkennen

Bruine, krokante randen: lucht te droog of onregelmatig water. Geen gaten in nieuw blad: te weinig licht. Druppels aan de bladpunten: guttatie, de plant heeft net veel water gehad. Onschuldig. Witte pluisjes: wolluis, behandel met een wattenstaafje met spiritus.

Herkomst en uiterlijk

De monstera komt uit de tropische regenwouden van Zuid-Mexico tot Panama. Daar begint hij als zaailing op de bosbodem, kruipt naar de donkerste boomstam die hij kan vinden en klimt vervolgens met zijn luchtwortels naar boven. Hoe hoger en lichter de plant komt, hoe groter de bladeren en hoe meer gaten en insnijdingen ze krijgen. Die gaten heten fenestraties; ze laten wind en tropische regen door en zorgen dat ook lager gelegen blad licht vangt.

Jonge planten hebben vaak nog gave, hartvormige bladeren. Pas vanaf het vierde of vijfde blad, en alleen bij genoeg licht, verschijnen de karakteristieke sneden. In het wild vormt de plant ook eetbare vruchten, maar binnen bloeit een monstera zelden.

Die luchtwortels zijn geen teken van een probleem. Ze zoeken steun en vocht; je kunt ze naar een mosstok of de pot leiden, of afknippen als ze in de weg zitten. Een monstera groeit binnen gemakkelijk uit tot twee meter hoog en net zo breed, en kan tientallen jaren oud worden. Reken er dus op dat een klein plantje uit het tuincentrum binnen een paar jaar een flinke huisgenoot is.

Soorten en cultivars

De gewone groene Monstera deliciosa is verreweg het sterkst. Daarnaast zie je vaak 'Borsigiana', een vorm met iets kleinere bladeren en langere internodiën, waardoor hij sneller klimt. Gezocht en duur zijn de bonte vormen: 'Thai Constellation' met roomwitte spikkels en de 'Albo Variegata' met grote witte vlakken. Bonte planten groeien trager, hebben meer licht nodig en krijgen sneller bruine randen op het witte deel.

Let op: de kleine 'gatenplant' met ovale bladeren vol gaatjes is een andere soort, Monstera adansonii. Die blijft compact en doet het goed als hangplant. Wie de grillige bladvorm in een smallere ruimte wil, kan ook kijken naar Rhaphidophora tetrasperma, de 'mini-monstera'.

Combineren en stylen

Een volwassen monstera neemt al snel een meter in de breedte in, dus geef hem een eigen hoek met lucht eromheen. Hij komt het mooist uit tegen een rustige, lichte muur, in een grote pot van terracotta, rotan of mat keramiek. Een mosstok of houten klimrek maakt de plant compacter en zorgt voor grotere bladeren.

Voor een groene hoek combineer je hem met planten die in vorm verschillen: de verticale bladeren van een Strelitzia, de fijne veren van een kentia palm of een laag, kruipend accent van pothos aan de voet. Meer ideeën voor zo'n groepje lees je in urban jungle inrichten.

Monstera door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.
• Droge verwarmingslucht. Bruine bladpunten en -randen ontstaan vaak in de winter. Zet de plant niet boven een radiator en verhoog de luchtvochtigheid met een schaal water of een luchtbevochtiger.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een monstera een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie tropische bladplanten vind je het actuele aanbod in verschillende maten.