Echeveria

Herkomst en uiterlijk

Het geslacht Echeveria telt ruim 150 soorten en is vooral afkomstig uit de berggebieden van Mexico, met enkele soorten tot in Midden- en Zuid-Amerika. Ze groeien daar op rotsachtige hellingen met veel zon, koele nachten en lange droge perioden. Ze horen bij de Crassulaceae, net als de jadeplant.

De vlezige bladeren staan in een dichte rozet van 5 tot 30 centimeter doorsnee. Veel soorten hebben een waslaagje (pruina) dat het blad een berijpte, poederachtige kleur geeft en beschermt tegen de zon. Raak dat laagje zo min mogelijk aan: vingerafdrukken blijven zichtbaar. In het voorjaar of de zomer verschijnen lange bloemstengels met klokvormige oranje, roze of gele bloemetjes.

Licht en standplaats

Echeveria's hebben veel direct licht nodig, minstens vier tot zes uur per dag. Een vensterbank op het zuiden of westen is ideaal. Bij te weinig licht strekt de rozet zich uit naar het raam (etioleren): de bladeren gaan uit elkaar staan, de stengel wordt langer en de kleur verdwijnt. Dat herstelt niet meer, al kun je de plant opnieuw stekken.

Van mei tot september doen ze het uitstekend buiten op balkon of terras, mits beschut tegen langdurige regen. Laat ze geleidelijk wennen aan de buitenzon. Ze zijn niet winterhard: bij vorst gaan ze dood. In de winter staan ze binnen het liefst licht en koel, rond 8 tot 15 °C.

Een groeilamp is in de donkere maanden geen overbodige luxe. Echeveria's die van oktober tot maart op een noord- of oostvensterbank staan, rekken zich bijna altijd uit. Twaalf uur kunstlicht op twintig tot dertig centimeter afstand houdt de rozetten compact en de kleuren intens.

Water geven en luchtvochtigheid

Gebruik de soak and dry-methode: geef flink water tot het onderuit loopt en wacht dan tot de grond volledig droog is. In de zomer is dat ongeveer eens per tien dagen tot twee weken, in de winter eens per maand of minder. Gerimpelde, zachte onderste blaadjes betekenen dorst; dikke, strakke blaadjes betekenen dat alles goed is.

Giet langs de rand van de pot en niet in het hart van de rozet. Water dat tussen de bladeren blijft staan, kan rot of vlekken veroorzaken, zeker in de zon. Droge lucht vinden Echeveria's prima; een vochtige badkamer juist niet.

Grond, pot en voeding

De wortels moeten snel opdrogen. Gebruik cactusgrond aangevuld met een derde bims, lavagruis of grof zand. Een terracotta pot met afvoergat is ideaal, omdat die vocht afgeeft. Potten zonder gat zijn de belangrijkste oorzaak van rotte vetplanten. Meer over de juiste mix lees je in onze gids over potgrond en voeding.

Voed alleen in het groeiseizoen, eens per maand met cactusvoeding op halve sterkte. Te veel stikstof maakt de rozet los en groen.

Verpotten en stekken

Verpot eens per twee jaar in het voorjaar. Haal oude, verdroogde onderste bladeren weg; die trekken ongedierte aan. Laat de plant na het verpotten een week droog staan.

Echeveria's zijn heel makkelijk te vermeerderen. Draai een gezond blad met een zijwaartse beweging in zijn geheel los van de stengel, laat het een paar dagen drogen en leg het op droge vetplantengrond. Na enkele weken verschijnen wortels en een mini-rozetje. Veel soorten maken ook zijrozetjes (kindjes) die je kunt lossnijden. Een uitgerekte rozet kun je onthoofden: snijd de top af, laat hem indrogen en zet hem opnieuw; de oude stengel loopt vaak weer uit.

Soorten en cultivars

• Echeveria elegans: de Mexicaanse sneeuwbal, compact en lichtblauw met roze rand.
• 'Perle von Nürnberg': roze-paars berijpt blad, een klassieker.
• 'Black Prince': diep chocoladebruin tot bijna zwart.
• Echeveria agavoides 'Lipstick': spitse, groene bladeren met felrode punten.
• Echeveria setosa: met fijne witte haartjes bedekt blad.
• Echeveria pulvinata: struikvormig, met fluweelzachte bladeren.

Problemen herkennen

Uitgerekte rozet met ver uit elkaar staande bladeren: te weinig licht. Doorschijnende, zachte, zwart wordende bladeren: te veel water, beginnende rot. Laat de grond volledig opdrogen of stek de gezonde delen. Gerimpelde onderste bladeren: dorst, of gewoon oud blad dat afsterft. Bruine, droge vlekken bovenop: zonnebrand door plotselinge felle zon. Witte wollige plukjes tussen de bladeren of aan de wortels: (wortel)wolluis. Behandel met spiritus op een wattenstaafje en verpot bij wortelwolluis in verse grond.

Combineren en stylen

Echeveria's zijn perfect om te combineren in een lage schaal: zet verschillende kleuren rozetten dicht op elkaar en vul aan met Haworthia en kleine cactussen, afgedekt met grind. Ze passen ook goed naast een Aloë vera op een zonnige vensterbank. Losse rozetten in kleine terracotta potjes zijn een leuk cadeau. Ze zijn ideaal voor beginners: wie de zon en het water goed regelt, heeft er weinig omkijken naar.

Echeveria door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Te vaak water geven. De meest voorkomende doodsoorzaak. Echeveria slaat vocht op en wortels gaan rotten in natte grond. Giet pas als de grond echt droog is en laat nooit water in de schotel staan.
• Een te donkere plek. Te weinig licht geeft lange, slappe groei en weinig bloei of kleur. Kies de zonnigste plek die je hebt.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een echeveria een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie vetplanten & cactussen vind je het actuele aanbod in verschillende maten.