Bergpalm

Herkomst en uiterlijk

Chamaedorea elegans groeit van nature in de regenwouden van Zuid-Mexico en Guatemala, in de schaduwrijke ondergroei van berghellingen. Vandaar de Nederlandse naam bergpalm; in het Engels heet hij parlour palm, omdat hij in de negentiende eeuw in elke Engelse salon stond. Hij hoort bij de palmenfamilie (Arecaceae).

Elke plant heeft één dunne, groene stam met bovenaan een kroon van geveerde, frisgroene bladeren. Omdat kwekers meerdere zaailingen in één pot zetten, oogt de plant als een dichte pol. Binnen wordt hij meestal zestig centimeter tot ruim een meter hoog. Volwassen planten bloeien zelfs binnen met trossen kleine, gele balletjesachtige bloemetjes aan vertakte stengels. De bergpalm is tweehuizig: mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op verschillende planten, dus bessen zie je binnen zelden.

Licht en standplaats

Waar andere palmen veel licht willen, neemt de bergpalm genoegen met halfschaduw. Een plek op een paar meter van het raam, in een kamer op het noorden of in een hal met daglicht is prima. Hij groeit wel voller en sneller op een lichte plek zonder directe zon. Felle zon verbrandt het blad juist en laat het vergelen.

Hij verdraagt temperaturen vanaf ongeveer 12 °C, maar groeit het best tussen 18 en 24 °C. Vermijd tocht en de directe warmte van een radiator. Door zijn bescheiden formaat past hij op een dressoir, naast de bank of op een bureau. Meer schaduwplanten vind je in onze gids kamerplanten voor weinig licht.

Water geven en luchtvochtigheid

Laat de bovenste paar centimeter grond opdrogen voordat je weer water geeft. In de zomer is dat ongeveer eens per week, in de winter eens per twee à drie weken. Op een donkere plek verbruikt de plant minder water, dus pas het ritme daarop aan. Te veel water is de belangrijkste doodsoorzaak; de wortels rotten in een permanent natte kluit.

Een gemiddelde luchtvochtigheid is voldoende. Sproei in de winter af en toe het blad, of zet hem bij andere planten, om bruine puntjes en spint te voorkomen. Een lauwe douche twee keer per jaar spoelt stof weg en doet wonderen voor de frisse kleur.

Grond, pot en voeding

Gebruik palmengrond of kamerplantengrond met wat perliet erdoor. Een pot met afvoergat is noodzakelijk, en een iets krappe pot is beter dan een te grote. Voed van april tot september eens per maand met palmen- of groene-plantenvoeding op halve sterkte. De bergpalm is een rustige groeier en reageert op te veel voeding met bruine bladpunten en zoutaanslag op de grond.

Verpotten en stekken

Verpot eens per twee à drie jaar in het voorjaar, wanneer de wortels uit het afvoergat groeien. Ga daarbij voorzichtig te werk: palmwortels zijn gevoelig. Zet de plant even diep als hij stond en kies een pot van één maat groter.

Stekken kan niet; een palm heeft één groeipunt per stam en kent geen zijscheuten om te stekken. Wel kun je een volle pot bij het verpotten voorzichtig verdelen in kleinere pollen. Doe dit alleen bij een gezonde, volle plant, want het geeft altijd wat stress. Houd de gedeelde planten daarna een paar weken op een lichte plek zonder directe zon en geef iets minder water tot ze weer groeien. Vermeerderen uit zaad is ook mogelijk, maar vraagt veel geduld en een warme, vochtige omgeving.

Soorten en cultivars

De gewone Chamaedorea elegans is verreweg het meest verkocht, soms onder de naam Neanthe bella, een compacte selectie. Andere Chamaedorea's die je soms ziet:

• Chamaedorea seifrizii: bamboepalm, met meerdere stammetjes en smallere blaadjes, groeit hoger.
• Chamaedorea metallica: metaalpalm, met onverdeeld, blauwgroen glanzend blad in visstaartvorm.
• Chamaedorea cataractarum: lage, waaierende palm voor vochtige plekken.

Voor een grotere palm die ook weinig licht verdraagt, kijk naar de Kentiapalm.

Problemen herkennen

Bruine bladpunten: droge lucht, te veel voeding of zout in het water. Knip ze schuin bij en laat een smal bruin randje staan. Gele onderste bladeren: normaal verouderen als het er af en toe één is; veel tegelijk wijst op te veel water. Bleke, gele bladeren door de hele plant: te veel direct zonlicht of voedingsgebrek. Fijne webjes en gespikkeld blad: spint, vooral in de winter. Bruine, ingezakte stammetjes: stamrot door natte grond; haal rotte stammen weg en laat de rest drogen. Controleer bij elke gietbeurt ook even de onderkant van de bladeren, zodat je beestjes vroeg ontdekt.

Combineren en stylen

De bergpalm brengt een vleugje tropen in kleine ruimtes. Zet hem in een rieten mand of op een plantenstandaard om hem wat meer hoogte te geven. Hij combineert goed met andere diervriendelijke planten zoals Peperomia en Pilea. Drie bergpalmen van verschillende hoogte naast elkaar vormen een zachte groene wand voor een slaapkamer of werkplek.

Bergpalm door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle zon. Hoewel hij weinig licht verdraagt, verbrandt het blad in felle middagzon achter glas. Halfschaduw tot schaduw is prima.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een bergpalm een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie kamerpalmen vind je het actuele aanbod in verschillende maten.