Schefflera

Herkomst en uiterlijk

Schefflera arboricola komt uit Taiwan en het Chinese eiland Hainan, waar hij in subtropische bossen als struik groeit of zich met luchtwortels als halve klimmer tegen bomen en rotsen opwerkt. Hij hoort bij de klimopfamilie (Araliaceae). Botanici hebben hem recent ondergebracht in het geslacht Heptapleurum, maar in de handel blijft hij gewoon Schefflera heten.

Het blad is handvormig samengesteld: aan een lange steel zitten zeven tot negen glanzende, ovale deelblaadjes in een krans, als vingers aan een hand. In het wild wordt de plant vier meter hoog of meer; binnen blijft hij meestal tussen de één en twee meter. Oudere planten vormen soms luchtwortels aan de stam. Binnen bloeit hij zelden. Zijn grote neef, Schefflera actinophylla, heeft veel grotere bladeren en wordt een flinke boom.

Licht en standplaats

Een lichte plek zonder felle middagzon is ideaal, bijvoorbeeld bij een raam op het oosten of westen. Groene vormen verdragen ook halfschaduw, al groeien ze daar ijler met meer ruimte tussen de bladeren. Bonte cultivars hebben meer licht nodig om hun gele of witte tekening te behouden. Een paar uur ochtendzon is prima, maar volle zon achter glas kan het blad verbranden.

De Schefflera houdt van een gelijkmatige temperatuur tussen 15 en 25 °C en verdraagt een koelere winter rond de 14 °C goed. Tocht en sterke temperatuurwisselingen geven bladval. Draai de pot af en toe voor een gelijkmatige groei. Als stevige, onderhoudsarme plant is hij ook een goede keuze voor de werkplek; zie onze gids kamerplanten voor kantoor.

Water geven en luchtvochtigheid

Laat de bovenste helft van de pot opdrogen voordat je weer water geeft. In de zomer is dat ongeveer eens per week, in de winter eens per twee à drie weken. De Schefflera verdraagt een keer droog staan beter dan te veel water: natte voeten zijn de belangrijkste oorzaak van zwarte, vallende bladeren. Gooi water dat na een kwartier in de schotel staat altijd weg.

Een gemiddelde luchtvochtigheid volstaat. In de winter, met de verwarming aan, helpt af en toe sproeien of een lauwe douche om spint te voorkomen en het blad stofvrij en glanzend te houden.

Grond, pot en voeding

Gebruik goede kamerplantengrond met een hand perliet voor een luchtige structuur. Een pot met afvoergat is noodzakelijk; voor grote planten is een zware pot van keramiek of terracotta aan te raden. Voed van april tot september eens per twee weken met groene-plantenvoeding. In de winter stop je met voeden. Een Schefflera die lang niet verpot is, krijgt soms bleek blad; dat is vaak een teken van voedingsgebrek.

Verpotten en stekken

Verpot jonge planten elk voorjaar, oudere planten eens per twee à drie jaar. Kies een pot die een paar centimeter breder is. Grote, hoge exemplaren hebben soms een stok nodig om recht te blijven staan.

Snoeien verdraagt de Schefflera uitstekend, en het maakt de plant voller. Knip in het voorjaar lange, kale takken in tot net boven een bladknoop; daar lopen dan meerdere zijscheuten uit. De afgeknipte stukken zijn bruikbare stekken. Neem een topstek van tien tot vijftien centimeter, verwijder de onderste bladeren en zet hem in water of in vochtige stekgrond onder een plastic kapje. Op een warme plek boven de 20 °C wortelt hij in vier tot zes weken. Ook afleggen en luchtafleggen werken goed bij oudere, verhoute takken.

Soorten en cultivars

• Schefflera arboricola 'Nora': groene vorm met smallere, gekartelde blaadjes, compact en sterk.
• 'Gold Capella': groen blad met gele vlekken, een van de populairste bonte vormen.
• 'Janine': wit-groen gemarmerd blad, wat gevoeliger.
• 'Compacta': blijft kleiner en dichter, geschikt voor kleinere ruimtes.
• Schefflera actinophylla: de grote parapluboom, met bladeren van wel dertig centimeter, voor ruime interieurs.

Door zijn kleine blaadjes en goede snoeibaarheid is de arboricola ook een geliefde binnenbonsai, net als de Ficus ginseng.

Problemen herkennen

Plotselinge bladval: tocht, kou, verplaatsing of te veel water. Geef hem een vaste plek en laat de grond beter opdrogen. Zwarte vlekken en vallend blad: wortelrot door natte grond. Lange, kale stengels met weinig blad: te weinig licht; zet hem lichter en snoei terug. Bonte vorm vergroent: te donker. Kleverig blad: schildluis of wolluis, die vaak op de stengels en bladonderkant zitten. Fijne webjes en gespikkeld blad: spint, vooral in droge winterlucht. Spoel de plant af en verhoog de luchtvochtigheid.

Combineren en stylen

De Schefflera is een veelzijdige kamerboom. Als hoog exemplaar vult hij een hoek naast de bank; als kleinere struik past hij op een lage kast. Hij combineert goed met andere stevige bladplanten zoals een rubberplant of Dracaena. Een bonte cultivar in een witte pot geeft een frisse, lichte uitstraling in een donkerder interieur.

Schefflera door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een schefflera een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie sterke kamerplanten vind je het actuele aanbod in verschillende maten.