Moestuin

Klein beginnen

Begin niet met twintig gewassen. Kies vijf tot acht dingen die je graag eet en die makkelijk zijn: sla, radijs, courgette, snijbonen, tomaat, kruiden als peterselie en bieslook, en aardbeien. Een verhoogde bak van 1,20 bij 2,40 meter is voor een gezin al genoeg om de hele zomer bij te oogsten. Kies een plek met minstens zes uur zon.

Zaaikalender

Van februari tot april zaai je binnen op de vensterbank: tomaat, paprika, aubergine en courgette. Vanaf maart kun je buiten radijs, spinazie, sla en peultjes zaaien. Warmteminnende gewassen gaan pas na de IJsheiligen (half mei) naar buiten. Zaai sla en radijs in kleine porties om de twee weken, dan heb je de hele zomer door oogst in plaats van alles tegelijk.

Wisselteelt en gezonde grond

Zet een gewas niet elk jaar op dezelfde plek. Verdeel je moestuin in vier vakken en schuif elk jaar een vak op: bladgewassen, vruchtgewassen, peulvruchten en wortelgewassen. Zo voorkom je dat ziektes en plagen zich ophopen en wordt de grond niet eenzijdig uitgeput. Werk elke herfst of elk voorjaar een laag compost door de grond.

Kruiden: de makkelijkste start

Wie twijfelt of een moestuin iets voor hem is, begint met kruiden. Ze nemen weinig ruimte in, kunnen in een pot op de vensterbank of het balkon en je oogst al na een paar weken. Mediterrane kruiden zoals rozemarijn, tijm en keukensalie, familie van de salvia uit de border, willen zon en schrale, goed doorlatende grond. Te nat in de winter is hun grootste vijand. Bieslook, munt en peterselie verdragen meer vocht en halfschaduw. Zet munt altijd in een eigen pot, want hij woekert.

Basilicum is een warmteliefhebber die je pas na half mei buiten zet, of het hele jaar op een zonnige vensterbank houdt. Kruiden die bloeien, zoals tijm, bieslook en lavendel, trekken bovendien bijen aan die later je groenten en fruit bestuiven.

Oogst kruiden regelmatig, ook als je ze niet direct gebruikt. Door toppen te knippen, worden planten zoals basilicum en tijm voller en blijven ze langer productief. Overtollige kruiden kun je drogen of invriezen in een ijsblokjesvorm met een beetje water of olie.

Fruit in en rond de moestuin

Een moestuin wordt pas compleet met fruit. Kleinfruit zoals aardbeien, frambozen en bessen geeft al in het eerste of tweede jaar oogst en past in elke tuin. Aardbeien vernieuw je om de paar jaar met jonge uitlopers. Wil je een boom, dan is een appelboom op een zwakke onderstam of een vijgenboom tegen een zonnige muur een goede keuze. Lees meer in fruitbomen kopen voor een kleine tuin en fruitbomen in een kleine tuin, of bekijk het aanbod bij bomen.

Geef fruit een vaste plek buiten de wisselteelt, want aardbeien, bessenstruiken en fruitbomen blijven jaren staan. Een zonnige rand langs de moestuin of een schutting op het zuiden is ideaal. Rode bessen en kruisbessen verdragen ook wat halfschaduw, frambozen willen liever zon. Bescherm rijpend fruit met een net tegen merels, maar zorg dat vogels er niet in verstrikt raken: span het strak en controleer het regelmatig.

Water, mulch en een gezonde bodem

Groenten bestaan grotendeels uit water, en een tekort zie je direct terug in de oogst: sla schiet door, tomaten barsten en radijs wordt voos. Geef bij droogte liever twee keer per week veel water dan elke dag een beetje, en doe dat 's ochtends aan de voet van de plant, niet over het blad. Een laag mulch van grasmaaisel, stro of compost tussen de rijen houdt vocht vast, remt onkruid en voedt het bodemleven.

Verbeter de grond elk jaar met compost en kies voor bakken en potten speciale moestuingrond uit potgrond en toebehoren. Geen tuin? Veel groenten groeien prima in grote potten, zie balkon en terras in pot. Het complete stappenplan voor beginners staat in moestuin beginnen.

Zo plant je moestuin

1. Kies een plek met minstens 6 uur zon per dag.
2. Maak de grond los en werk er een laag compost door.
3. Zaai of plant op de afstand die op het zakje of label staat en markeer de rijen.
4. Houd zaaigoed vochtig maar nooit kletsnat, gebruik een gieter met fijne broes.

Veelgemaakte fouten

• Te vroeg buiten zaaien: wacht tot na de IJsheiligen (half mei) voor kouwgevoelige gewassen.
• Te dicht zaaien en vergeten uit te dunnen.
• Ieder jaar hetzelfde gewas op dezelfde plek: wissel teelt voor gezonde grond.

Door het jaar