Gids

Planten voor een kleine tuin

In een kleine tuin telt elke plant. Waar je in een grote tuin een struik kunt laten uitgroeien tot drie meter breed, moet in een stadstuin van 30 vierkante meter elke soort meerdere dingen tegelijk doen: bloeien, mooi blad hebben, herfstkleur geven of in de winter structuur bieden. Kies daarom planten die minstens twee seizoenen iets te bieden hebben. Sluit soorten uit die snel te groot worden, hoe mooi ze in de kwekerij ook zijn.

Begin met één boom. Een kleine boom geeft schaduw, hoogte en een gevoel van ruimte, juist omdat je er onderdoor kijkt. De krentenboom bloeit in april, heeft bessen in juni en kleurt oranjerood in de herfst. Een Japanse esdoorn blijft compact en elegant, en een leiboom of zuilappel geeft fruit zonder de tuin te vullen. Lees daarover ook fruitbomen voor een kleine tuin.

Gebruik vervolgens de hoogte. Klimplanten zoals clematis tegen een schutting maken van een kale wand een groene muur en nemen nauwelijks grondoppervlak in. Niet-woekerende bamboe (Fargesia) of Japanse hulst geven een groen scherm op weinig ruimte. Daaronder plant je vaste planten in groepjes van drie of vijf van dezelfde soort; dat oogt rustiger en dus ruimer dan veel losse soorten door elkaar.

Herhaal tot slot een paar planten of kleuren door de hele tuin. Dat brengt eenheid en maakt de ruimte optisch groter. Kijk bij het kopen altijd naar de eindmaat op het etiket, niet naar de maat in de pot. Voor schaduwrijke stadstuinen tussen hoge muren lees je meer in een schaduwtuin inrichten. Compacte bomen vind je bij onze bomen.

Onze selectie

  1. 1

    Lavendel Lavandula angustifolia

    Geur, kleur en een zoemende wolk bijen: lavendel is de zomer in één plant. Echte lavendel (Lavandula angustifolia) is winterhard in Nederland en België, mits je één regel respecteert: nooit natte voeten.

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

  2. 2

    Japanse esdoorn Acer palmatum

    Fijn ingesneden blad, een sierlijke groeivorm en een herfstkleur die van geel via oranje naar vuurrood gaat. De Japanse esdoorn is de ideale boom voor een kleine tuin, een binnentuin of een grote pot op het terras.

    Licht, geen felle zonGemiddeldGemiddeldHuisdiervriendelijk

  3. 3
    Clematis – fotoFoto: Jolly Janner · Public domain · via Wikimedia Commons

    Clematis Clematis

    De koningin onder de klimplanten. Clematis bloeit, afhankelijk van de soort, van het vroege voorjaar tot diep in de herfst, met bloemen van postzegelformaat tot schoteltjes van twintig centimeter.

    Licht, geen felle zonGemiddeldGemiddeldGiftig

  4. 4

    Japanse hulst Ilex crenata

    Sinds buxusmot en buxusschimmel huishouden in tuinen, is Ilex crenata de populairste vervanger. Kleine, glanzende blaadjes, groenblijvend en perfect te knippen tot lage haagjes en bollen. Zonder de rupsen.

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  5. 5

    Olijfboom Olea europaea

    Zilvergrijs blad, een knoestige stam en direct een mediterrane sfeer. Olijfbomen doen het verrassend goed in Nederland en België, vooral in de stad en aan de kust, als je ze beschermt tegen langdurige vorst en natte…

    Veel licht / zonWeinig waterGemiddeldHuisdiervriendelijk

  6. 6

    Hosta Hosta

    Geen plant brengt zoveel rust en structuur in een schaduwtuin als de hosta. Grote, geribbelde of glanzende bladeren in blauwgrijs, frisgroen, goud of bont, en in de zomer slanke stelen met lila of witte klokjes. Hij is…

    Weinig lichtVeel waterMakkelijkGiftig

  7. 7

    Skimmia Skimmia japonica

    Skimmia is de redder van de winterse schaduwtuin en de terraspot. Een compacte, groenblijvende struik met glanzend blad, die van de herfst tot in maart siert met roodbruine bloemknoppen of glanzend rode bessen. In het…

    Weinig lichtGemiddeldGemiddeldGiftig

  8. 8

    Appelboom Malus domestica

    Een appelboom geeft in het voorjaar een wolk van roze-witte bloesem en in de herfst kilo's eigen fruit. Dankzij lage onderstammen en zuilvormen past er ook in een kleine stadstuin of op een terras een appelboom. Met de…

    Veel licht / zonGemiddeldGemiddeldGiftig

  9. 9

    Niet-woekerende bamboe Fargesia

    Fargesia is de bamboe die je zonder angst in een kleine tuin kunt planten. In tegenstelling tot woekerende soorten vormt hij een compacte pol, blijft groen in de winter en ruist zacht in de wind. Een snelle…

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkHuisdiervriendelijk

  10. 10

    Krentenboom Amelanchier lamarckii

    De krentenboom is de ideale boom voor een kleine tuin, omdat hij in elk seizoen iets laat zien: witte bloesem in april, eetbare bessen in juni, oranje-rode herfstkleur en een sierlijk silhouet in de winter…

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkHuisdiervriendelijk

Direct verkrijgbaar

Keuzehulp per type kleine tuin

De beste planten voor een kleine tuin hangen af van het soort tuin. In een schaduwrijke stadstuin tussen hoge muren kies je voor een compacte Japanse esdoorn, met daaronder hosta en kerstroos. Meer soorten voor donkere tuinen staan in planten voor de schaduw in de tuin.

In een zonnige achtertuin is er ruimte voor fruit en een moestuinbak. Een zuilvormige appelboom neemt nauwelijks ruimte in, en een paar bakken met kruiden en sla leveren de hele zomer iets op. Hoe je dat begint, lees je in moestuin beginnen; zaden en plantjes vind je bij onze moestuin. Is je tuin vooral bestraat, werk dan met grote potten; welke soorten daar de winter in overleven, staat in winterharde kuipplanten.

Gelaagd planten: meer planten op dezelfde vierkante meter

De slimste manier om een kleine tuin vol te krijgen zonder dat hij vol oogt, is in lagen planten, zoals in een bosrand. Bovenaan staat één boom. Daaronder een paar struiken op ooghoogte, zoals een compacte hortensia of Japanse hulst. Dan vaste planten, en helemaal onderaan een bodembedekker als ooievaarsbek, die de grond sluit.

Tussen die lagen plant je bollen. Krokussen bloeien al voordat de vaste planten uitlopen, en sierui steekt in mei boven het jonge blad uit. Zo gebruikt dezelfde vierkante meter twee seizoenen. Verticaal groen zorgt voor de laatste laag: een clematis tegen de schutting kost maar dertig centimeter grond. Welke soorten daar het best werken, lees je in klimplanten voor de schutting.

Veelgemaakte fouten in een kleine tuin

De meest voorkomende fout is van alles één plant. Een kleine tuin met twintig verschillende soorten ziet er onrustig uit. Kies er liever zeven of acht en herhaal ze.

De tweede fout is een struik die te groot wordt. Laurierkers, gewone vlinderstruik of woekerende bamboe zien er in de pot onschuldig uit, maar vullen na een paar jaar een kwart van de tuin. Kies voor een groen scherm liever niet-woekerende bamboe of een smalle haag. De derde fout is alles langs de randen planten, met een leeg midden. Een border die op één plek de tuin in steekt, of een boom halverwege, maakt de tuin juist dieper.

Denk ook aan de winter. Zonder groenblijvers is een kleine tuin van november tot maart een kaal vlak waar je vanuit de kamer recht op kijkt. Een paar groenblijvende struiken en grassen die je laat staan, lossen dat op. Wil je bovendien weinig werk, lees dan onderhoudsvriendelijke tuinplanten en, voor een terras of dakterras, balkon en terras in pot.

Een kleine tuin het hele jaar mooi

In een kleine tuin zie je vanuit huis elk seizoen alles, dus het loont om per seizoen te plannen. In de winter geven een toverhazelaar en een skimmia kleur en geur. In het voorjaar zorgen narcissen en de bloei van de krentenboom voor het eerste feest; meer over bollen lees je in voorjaarsbloeiers en bloembollen.

In de zomer nemen vaste planten het over, zoals zonnehoed op een zonnige plek of hosta in de schaduw. In de herfst kleurt de Japanse esdoorn en staan siergrassen op hun mooist; kies een compact gras uit siergrassen kopen. Laat de pluimen in de winter staan, dan heb je ook in januari iets te zien. Zo heeft de tuin nooit een dood seizoen, terwijl je met een beperkt aantal soorten werkt.

Maak bij elke nieuwe aankoop de afweging opnieuw: wat doet deze plant in de seizoenen waarin de rest van de tuin rust? Een plant die alleen in juni een paar weken mooi is, past beter in een grote tuin dan in een stadstuin, waar elke vierkante meter het hele jaar meetelt.

Tips van Plantena

  • Kies planten die minstens twee seizoenen mooi zijn: bloei, blad, bessen of herfstkleur.
  • Plant vaste planten in groepjes van drie of vijf van dezelfde soort.
  • Gebruik schuttingen en muren voor klimplanten en leibomen.
  • Kijk altijd naar de eindhoogte en -breedte op het etiket.

Veelgestelde vragen

Welke boom is geschikt voor een kleine tuin?
De krentenboom, Japanse esdoorn, een leiboom of dakboom en zuilvormige fruitbomen. Ze blijven compact en geven weinig schaduw op de buren.
Hoe laat ik een kleine tuin groter lijken?
Herhaal een paar planten en kleuren, gebruik de hoogte met klimplanten en kies één boom waar je onderdoor kijkt in plaats van veel struiken op ooghoogte.
Welke struiken blijven klein?
Japanse hulst, skimmia, lavendel, compacte hortensia's en dwergvormen van glansmispel blijven onder de anderhalve meter.
Hoeveel planten heb ik nodig voor een border?
Reken bij vaste planten op 5 tot 7 per vierkante meter voor middelhoge soorten en 9 per vierkante meter voor lage bodembedekkers.

Bekijk het assortiment

Verder lezen

Alle longreads →

Meer tuinplantengidsen

Alle gidsen →

Andere gidsen