Zamioculcas

Licht en standplaats

Verdraagt weinig licht, maar groeit het mooist op een lichte plek zonder felle middagzon. In de volle zon kan het blad geel verkleuren. Kunstlicht op kantoor is voor deze plant vaak al voldoende.

Water geven

De knollen onder de grond zijn waterreservoirs. Giet daarom pas als de pot volledig droog is, gemiddeld eens per twee à drie weken. Twijfel je? Wacht nog een week. Een ZZ die te weinig water krijgt herstelt zich, een ZZ die verzuipt meestal niet.

Groei en verpotten

Nieuwe stengels verschijnen als opgerolde speren uit de grond, vaak in een groeischeut van twee of drie tegelijk. Verpot pas als de pot vervormt of de knollen bovenkomen, in een pot die maar iets groter is. Gebruik een mix van potgrond en perliet.

Vermeerderen

Deel de plant bij het verpotten in stukken met elk eigen knollen. Ook losse blaadjes wortelen in vochtig zand, maar daar heb je geduld voor nodig: het duurt maanden voor er een nieuwe knol en stengel komt.

Herkomst en uiterlijk

De zamioculcas komt uit Oost-Afrika, van Kenia en Tanzania tot in het noordoosten van Zuid-Afrika. Daar overleeft hij lange droge periodes dankzij dikke, aardappelachtige wortelstokken onder de grond. Wat je als 'stengels' ziet, zijn eigenlijk enkele samengestelde bladeren: één verdikte bladsteel met aan weerszijden glanzende blaadjes.

Die waslaag zorgt voor de typische glans en beperkt verdamping. Komt de plant in nood, dan laat hij losse blaadjes of hele bladstelen vallen en teert hij op de reserves in zijn wortelstok. Zelfs een afgevallen blaadje kan wortelen en een nieuw knolletje vormen. Bloeien doet hij zelden; de kleine, crèmekleurige kolf verschijnt laag bij de grond en valt nauwelijks op.

Een zamioculcas groeit langzaam: in een gemiddelde huiskamer verschijnen er een paar nieuwe bladstelen per jaar, meestal in het voorjaar en de zomer. Die nieuwe scheuten komen als opgerolde, lichtgroene punten uit de grond en ontvouwen zich in enkele weken. Een volwassen plant wordt zo'n 60 tot 90 centimeter hoog. Omdat de wortelstokken de pot volledig kunnen vullen, kan een plastic kweekpot zelfs scheuren.

Soorten en cultivars

Er is maar één soort, Zamioculcas zamiifolia, maar wel een paar duidelijke cultivars. 'Raven' krijgt eerst lichtgroen nieuw blad dat binnen enkele weken bijna zwart kleurt; een opvallende keus tegen een witte muur. 'Zenzi' blijft compact, met dicht op elkaar staande, wat gekrulde blaadjes, ideaal voor een bureau of vensterbank.

'Lucky' heeft rondere, grotere blaadjes en groeit wat voller. Bonte vormen met witte of gele vlekken bestaan ook, maar zijn duur en groeien langzamer omdat ze minder bladgroen hebben. Alle vormen vragen dezelfde verzorging: weinig water, liefst een lichte plek en een goed doorlatende pot.

Combineren en stylen

Een zamioculcas heeft een rustige, gelijkmatige vorm en past daardoor bijna overal. Op kantoor is hij een vaste waarde, omdat hij airco, weinig daglicht en een vergeten gietbeurt verdraagt. In kamerplanten voor kantoor lees je welke soorten daar nog meer standhouden.

Thuis staat hij mooi in een lage, brede pot op de grond of op een plantentafeltje. Combineer hem met de verticale lijnen van een sansevieria of met het hangende blad van een pothos op een plank erboven. Een donkere 'Raven' contrasteert sterk met lichte, bonte planten. Let op: alle delen zijn giftig bij inname, dus zet hem buiten bereik van knagende huisdieren.

Zamioculcas door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Te vaak water geven. De meest voorkomende doodsoorzaak. Zamioculcas slaat vocht op en wortels gaan rotten in natte grond. Giet pas als de grond echt droog is en laat nooit water in de schotel staan.
• Felle zon. Hoewel hij weinig licht verdraagt, verbrandt het blad in felle middagzon achter glas. Halfschaduw tot schaduw is prima.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een zamioculcas een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie sterke kamerplanten vind je het actuele aanbod in verschillende maten.