Planten voor de schaduw in de tuin

Welke schaduwplant voor welke plek?

Planten voor de schaduw in de tuin kies je per type schaduw. Aan de noordkant van een huis of schutting is de grond vaak koel en vochtig: daar groeien hosta, kerstroos en varens uitstekend. In halfschaduw met ochtendzon voelen hortensia en Japanse esdoorn zich thuis; de esdoorn houdt niet van hete middagzon en harde wind, die zijn blad verschroeien.

Droge schaduw onder bomen is de lastigste plek. Daar doen bodembedekkers het goed, zoals de stevige ooievaarsbek en klimop als groenblijvend tapijt. Voor structuur zijn groenblijvende struiken als Skimmia en taxus betrouwbaar; ze houden de tuin ook in de winter groen. Een rhododendron past in halfschaduw, maar alleen op zure, humusrijke grond.

Kijk een dag lang hoe de zon over je tuin trekt voordat je koopt. Een border die 's ochtends drie uur zon krijgt, is halfschaduw en biedt veel meer keuze dan een strook naast een hoge schutting die nooit zon ziet. Noteer ook waar de grond nat blijft na een regenbui; daar passen andere planten dan onder een dorstige boom.

Lagen maken: zo oogt een schaduwtuin vol

Een schaduwtuin wordt mooi als je denkt in lagen, net als in een bos. Bovenaan een kleine boom of grote struik, zoals een krentenboom, die in het voorjaar bloeit en lichte schaduw geeft. Daaronder struiken als sneeuwbal of hortensia, en op de grond vaste planten en bodembedekkers. Zo heb je in elk seizoen iets te zien.

Speel met bladvorm en kleur in plaats van met bloemen. Het grote blad van een hosta naast fijne varens en het smalle blad van siergras geeft contrast, ook zonder bloei. Bontbladige en lichtgroene soorten lichten op in donkere hoeken. Hoe je de tuin in zijn geheel opzet, lees je in schaduwtuin inrichten.

Vergeet de vroege bloeiers niet. Kerstrozen bloeien al in de winter, en narcissen en krokussen onder bladverliezende bomen krijgen in het voorjaar nog volop licht, voordat de bomen in blad komen. Zo bloeit een schaduwtuin juist op het moment dat de rest van de tuin nog slaapt. Bollen voor zo'n vroege start vind je bij onze bloembollen.

Verzorging en veelgemaakte fouten

De meest gemaakte fout is aannemen dat schaduw ook vochtig betekent. Onder bomen en tegen een muur valt veel minder regen dan je denkt. Geef nieuwe planten het eerste jaar bij droogte flink water en strooi elk najaar een laag bladaarde of compost; dat houdt vocht vast en verbetert de grond. Laat gevallen blad onder struiken gewoon liggen.

Een tweede fout is zonplanten in de schaduw zetten en hopen dat ze bloeien. Lavendel en rozen blijven daar kaal en ziekelijk. Slakken vormen in een vochtige schaduwtuin het grootste probleem bij hosta's: kies dikbladige soorten en ruim schuilplekken op. Wat je in het najaar verder doet, lees je in tuin winterklaar maken. Een ruime keuze vind je bij onze vaste planten en struiken en heesters.

Combineren met een zitplek en het hele jaar sfeer

Een schaduwhoek is in de zomer vaak de fijnste plek om te zitten. Zet daar planten die je van dichtbij wilt zien, zoals een Japanse esdoorn in een grote pot of een groep hosta's langs het terras. Een witbloeiende hortensia licht 's avonds op in de schemering. Wie weinig tijd heeft, combineert groenblijvers met een paar sterke vaste planten; ideeën staan in onderhoudsvriendelijke tuinplanten en groenblijvende struiken kopen.

Een bankje onder een boom krijgt extra sfeer met een rand van kerstrozen en varens, en in de winter met de geurende bloemen van een toverhazelaar in halfschaduw. Zo is de schaduwhoek niet alleen in de zomer een plek om naar toe te lopen.