Laurierkers

Herkomst en uiterlijk

Laurierkers (Prunus laurocerasus) komt uit Zuidoost-Europa en West-Azië, rond de Zwarte Zee. Het is familie van de kers en de pruim, niet van de echte laurier (Laurus nobilis) uit de keuken. Het leerachtige, glanzend donkergroene blad wordt afhankelijk van de cultivar 8 tot 20 centimeter lang.

In april en mei verschijnen rechtopstaande trossen witte, geurende bloempjes, gevolgd door kersachtige bessen die van rood naar glanzend zwart kleuren. Vogels eten ze graag, en verspreiden zo de zaden. In Belgische en Nederlandse bossen verwildert laurierkers daardoor steeds vaker; in België staat hij op de lijst van invasieve soorten om op te letten. Knip dus de bloemen of bessen weg als je naast een bos woont.

Standplaats en grond

Laurierkers is een van de weinige groenblijvende hagen die even goed in volle zon als in diepe schaduw groeien. In de zon wordt hij het dichtst. Hij verdraagt vrijwel elke grondsoort, behalve langdurig natte en zeer kalkrijke grond, waar het blad gelig kan worden.

Op een open, winderige plek kan het blad in strenge winters verbranden door vorst en zon samen; kies daar voor een harde cultivar als 'Novita' of 'Caucasica'. Houd rekening met de breedte: zelfs een geknipte laurierhaag wordt al snel 80 centimeter tot een meter breed.

Planten (wanneer, hoe, plantafstand)

Laurierkers in pot of met kluit plant je van september tot en met mei, buiten vorstperiodes. De beste tijd is de vroege herfst: de grond is nog warm en de wortels groeien door tot de winter. Planten in de zomer kan, maar vraagt veel water.

Graaf een plantgat of sleuf van tweemaal de breedte van de kluit, maak de bodem los en meng compost door de grond. Zet de plant even diep als in de pot, vul aan, trap aan en geef direct een emmer water per plant.

Plantafstand: voor planten van 60–80 cm reken je 2 à 3 per meter, voor 100–125 cm zo'n 2 per meter. Compacte cultivars als 'Otto Luyken' zet je 3 à 4 per meter. Plant minstens 50 centimeter uit de erfgrens, zodat je de buitenkant later nog kunt knippen.

Water en bemesting

Het grote blad verdampt veel. Geef in het eerste jaar in droge periodes twee keer per week een emmer water per plant. Ook gevestigde hagen hebben het in hete zomers en in droge, zonnige winterweken zwaar: groenblijvers drogen in vorst uit omdat ze geen water uit bevroren grond kunnen halen. Giet daarom in de herfst nog eens goed als het droog is.

Bemest in maart met een organische haagmest of compost. In juni kun je een tweede, kleine gift geven, maar niet later; laat zachte groei bevriest makkelijk.

Snoeien en onderhoud

Knip een laurierhaag één tot twee keer per jaar: in juni na de eerste groeischeut, en eventueel in augustus. Vanwege het grote blad snoei je het netst met een snoeischaar. Een elektrische heggenschaar knipt bladeren doormidden, die daarna bruin en lelijk worden. Voor lange hagen is de heggenschaar natuurlijk wel praktisch; de bruine randen verdwijnen na een paar weken tussen het nieuwe blad.

Laurierkers laat zich zeer hard terugzetten, desnoods tot oud hout, en loopt daar weer uit. Doe dat in april. Het snoeisel is giftig; gooi het in de groenbak en gebruik het niet als konijnenvoer of strooisel in de kippenren.

Soorten en cultivars

• 'Rotundifolia': groot, lichtgroen blad, snelle groei; de klassieke haag, maar het minst winterhard.
• 'Novita': donkergroen, groeit zeer snel en is hard; de populairste haaglaurier van dit moment.
• 'Etna': compact, glanzend blad met bronskleurig jong blad.
• 'Caucasica': smaller blad, zeer winterhard en sterk.
• 'Otto Luyken' en 'Mount Vernon': lage, breed uitgroeiende vormen voor bodembedekking of een lage haag.
• Prunus lusitanica (Portugese laurier): kleiner, donker blad met rode stelen, wat eleganter.

Problemen en ziektes

Ronde gaatjes in het blad: hagelschotziekte, een schimmel die in natte voorjaren toeslaat. Verwijder aangetast blad, snoei luchtiger en geef niet over het blad water. Halvemaanvormige inkepingen aan de bladrand: de taxuskever (lapsnuitkever). De larven vreten aan de wortels; bestrijd ze in april–mei of augustus–september met aaltjes (Heterorhabditis). Bruine, verdroogde bladeren na de winter: vorst- of droogteschade; knip ze weg, de plant loopt uit. Gele bladeren: te nat of te kalkrijk. Witte waas op jong blad: meeldauw, vooral bij 'Rotundifolia'.

Combineren in de tuin

Laurierkers is een donkere, glanzende achtergrond die witte bloemen laat oplichten. Zet er bijvoorbeeld witte hortensia of skimmia voor. Wil je een vriendelijkere, inheemse haag, dan zijn taxus of liguster goede alternatieven. Meer groenblijvende opties vind je in groenblijvende hagen.

Laurierkers door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je laurierkers het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde laurierkers heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie haagplanten vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.