Gids

Winterharde planten voor balkon en terras

In een pot staan planten kwetsbaarder dan in de volle grond: de wortels bevriezen sneller en de grond droogt sneller uit. Kies daarom soorten die minimaal één klimaatzone sterker zijn dan nodig en een pot die vorstbestendig is. Dan heb je een balkon dat ook in januari leeft.

Onze selectie

  1. 1

    Lavendel Lavandula angustifolia

    Geur, kleur en een zoemende wolk bijen: lavendel is de zomer in één plant. Echte lavendel (Lavandula angustifolia) is winterhard in Nederland en België, mits je één regel respecteert: nooit natte voeten.

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

  2. 2

    Hortensia Hydrangea macrophylla

    Weinig struiken bloeien zo lang en zo overdadig als de hortensia. Van de klassieke boerenhortensia met bolvormige bloemen tot de pluimhortensia die ook in de volle zon staat: er is er een voor elke tuin.

    Licht, geen felle zonVeel waterMakkelijkGiftig

  3. 3

    Japanse esdoorn Acer palmatum

    Fijn ingesneden blad, een sierlijke groeivorm en een herfstkleur die van geel via oranje naar vuurrood gaat. De Japanse esdoorn is de ideale boom voor een kleine tuin, een binnentuin of een grote pot op het terras.

    Licht, geen felle zonGemiddeldGemiddeldHuisdiervriendelijk

  4. 4

    Japanse hulst Ilex crenata

    Sinds buxusmot en buxusschimmel huishouden in tuinen, is Ilex crenata de populairste vervanger. Kleine, glanzende blaadjes, groenblijvend en perfect te knippen tot lage haagjes en bollen. Zonder de rupsen.

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  5. 5

    Struisriet Calamagrostis × acutiflora 'Karl Foerster'

    Het strakst rechtopgaande siergras dat er is. Struisriet 'Karl Foerster' bloeit al in juni, de pluimen kleuren van roodbruin naar goudgeel en blijven tot in de winter overeind. Ideaal om ritme en hoogte in een border te…

    Veel licht / zonGemiddeldMakkelijkHuisdiervriendelijk

  6. 6

    Kerstroos Helleborus

    Bloeien als de rest van de tuin slaapt: kerstrozen en lenterozen (Helleborus) openen hun bloemen tussen december en april. Een schaduwplant met een lange adem, die jaren op dezelfde plek kan blijven staan.

    Weinig lichtGemiddeldMakkelijkGiftig

  7. 7

    Olijfboom Olea europaea

    Zilvergrijs blad, een knoestige stam en direct een mediterrane sfeer. Olijfbomen doen het verrassend goed in Nederland en België, vooral in de stad en aan de kust, als je ze beschermt tegen langdurige vorst en natte…

    Veel licht / zonWeinig waterGemiddeldHuisdiervriendelijk

  8. 8
    Tulp – fotoFoto: Dina L · CC0 · via Wikimedia Commons

    Tulp Tulipa

    Geen bloem is zo Nederlands als de tulp, al komt hij oorspronkelijk uit de bergen van Centraal-Azië. In de herfst geplant, in april een explosie van kleur: van klassieke enkele tulpen tot gevulde, gefranjerde, lelie- en…

    Veel licht / zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  9. 9

    Liguster Ligustrum ovalifolium

    Liguster is de werkpaard-haag van Nederland en België: snel, goedkoop, onverwoestbaar en met een heggenschaar binnen een paar jaar tot een strakke groene wand te vormen. Hij staat in vrijwel elke grondsoort en vergeeft…

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  10. 10

    Rozen Rosa

    Geen tuin is compleet zonder roos. Er zijn er duizenden: van bodembedekkers tot klimmers van zes meter, van strakke theehybriden tot wilde, geurende Engelse rozen. Wie kiest voor een gezonde cultivar en hem op een…

    Veel licht / zonGemiddeldGemiddeldHuisdiervriendelijk

  11. 11

    Pioenroos Paeonia lactiflora

    Een pioenroos in bloei is een ongegeneerd spektakel: dikke ronde knoppen die openbarsten in bloemen zo groot als een schoteltje, vaak heerlijk geurend. De bloei duurt maar enkele weken eind mei en juni, maar een pioen…

    Veel licht / zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  12. 12

    Salvia Salvia nemorosa

    Kaarsrechte aren in diepblauw, violet, roze of wit, van juni tot ver in september: de bossalie is een van de makkelijkste en dankbaarste vaste planten voor een zonnige border. Bijen en hommels zijn er dol op. Met één…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

  13. 13

    Ooievaarsbek Geranium

    De ooievaarsbek is de stille kracht van de border: hij vult gaten, onderdrukt onkruid en bloeit vaak maandenlang. Er is een soort voor elke plek, van volle zon tot droge schaduw onder bomen. Verwar hem niet met de…

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkHuisdiervriendelijk

  14. 14

    Zonnehoed Echinacea purpurea

    Met zijn roze kroonbladeren rond een oranjebruin, stekelig hart is de rode zonnehoed een van de grote sterren van de nazomerborder. Hij bloeit van juli tot in september, trekt vlinders en bijen aan en houdt na de bloei…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

  15. 15

    Hosta Hosta

    Geen plant brengt zoveel rust en structuur in een schaduwtuin als de hosta. Grote, geribbelde of glanzende bladeren in blauwgrijs, frisgroen, goud of bont, en in de zomer slanke stelen met lila of witte klokjes. Hij is…

    Weinig lichtVeel waterMakkelijkGiftig

  16. 16

    Rhododendron Rhododendron

    In mei verandert een rhododendron in een zee van bloemen in roze, paars, rood, wit of zalm. Daarna blijft hij het hele jaar een groenblijvende, glanzende struik. De sleutel tot succes is één ding: de juiste, zure grond…

    Licht, geen felle zonGemiddeldGemiddeldGiftig

  17. 17

    Skimmia Skimmia japonica

    Skimmia is de redder van de winterse schaduwtuin en de terraspot. Een compacte, groenblijvende struik met glanzend blad, die van de herfst tot in maart siert met roodbruine bloemknoppen of glanzend rode bessen. In het…

    Weinig lichtGemiddeldGemiddeldGiftig

  18. 18

    Hemelsleutel Hylotelephium spectabile (syn. Sedum spectabile)

    Sedum, of hemelsleutel, is de vaste plant die in augustus en september de border overneemt. De platte bloemschermen trekken massaal bijen en vlinders, de plant overleeft droogte zonder klagen en zelfs de uitgebloeide…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

  19. 19

    Lampenpoetsersgras Pennisetum alopecuroides (syn. Cenchrus alopecuroides)

    Pennisetum dankt zijn Nederlandse naam aan de zachte, cilindervormige aren die op lampenpoetsers lijken. Het gras vormt een sierlijke, overhangende pol en bloeit van augustus tot in de herfst. Ideaal voor kleinere…

    Veel licht / zonGemiddeldMakkelijkHuisdiervriendelijk

  20. 20

    Narcis Narcissus

    Narcissen zijn de betrouwbaarste voorjaarsbloeiers die er zijn. Eén keer planten, en ze komen jaar na jaar terug, vaak met meer bloemen dan het jaar ervoor. Muizen en woelratten laten ze links liggen, en ze verwilderen…

    Licht, geen felle zonGemiddeldMakkelijkGiftig

  21. 21

    Krokus Crocus

    Krokussen zijn vaak het eerste teken dat de winter voorbij is. Op een zonnige dag in februari gaan de kelkjes wijd open en zoemen de eerste hommels erin. Ze zijn goedkoop, verwilderen in het gazon en passen in elke…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkGiftig

  22. 22

    Sierui Allium

    Sierui zorgt voor de bloei tussen de tulpen en de zomerborder in. De perfect ronde bollen in paars, wit of blauw zweven op kale stelen boven de border en zijn een bijenmagneet. Zelfs uitgebloeid blijven de zaadbollen…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkGiftig

  23. 23

    Kaapse lelie Agapanthus

    De Kaapse lelie, of Agapanthus, bloeit in juli en augustus met grote blauwe of witte bollen van trompetvormige bloemen op hoge, kale stelen. In een pot op het terras of in een zonnige border geeft hij een…

    Veel licht / zonGemiddeldGemiddeldGiftig

  24. 24

    Rozemarijn Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

    Rozemarijn is een keukenkruid en een sierheester in één. Het groenblijvende, naaldachtige blad geurt bij elke aanraking, de lichtblauwe bloempjes zijn in het vroege voorjaar een feest voor bijen en een takje gaat zo mee…

    Veel licht / zonWeinig waterMakkelijkHuisdiervriendelijk

Direct verkrijgbaar

Keuzehulp: welke balkonplant voor welke ligging?

Winterharde planten voor balkon en terras kies je eerst op zon en wind. Een balkon op het zuiden is in de zomer heet en droog: daar staan lavendel, rozemarijn en hemelsleutel op hun best. Een olijfboom geeft een zuidelijke sfeer, maar heeft in strenge vorst bescherming nodig. Ook rozemarijn is in een pot minder winterhard dan in de grond.

Een balkon op het noorden of oosten is koeler en vaak beschut. Daar doen Skimmia, kerstroos en hortensia het goed. Voor structuur het hele jaar door zijn Japanse hulst en taxus in een bol- of blokvorm sterk. Op een winderig balkon hoog in een flat zijn siergrassen zoals lampenpoetsersgras een goede keuze: ze bewegen mee in plaats van te breken.

Houd er rekening mee dat winterhard in de volle grond iets anders is dan winterhard in een pot. In een pot zitten de wortels boven de grond en bevriest de kluit van alle kanten. Een plant die in de border tot min vijftien graden overleeft, kan in een kleine pot al bij lichtere vorst schade krijgen. Kies dus ruim, of kies een grotere pot. Een Japanse esdoorn doet het bijvoorbeeld prima in een kuip, mits die groot genoeg is en de wortels in strenge vorst wat extra bescherming krijgen.

Potten, gewicht en plaatsing

Grote potten zijn beter voor de plant, maar zwaar voor een balkon. Natte potgrond weegt veel, dus kies bij grote bakken een lichte pot van kunststof of vezelmateriaal en vul de onderste laag niet met grind, maar met potgrond: dat geeft meer wortelruimte. Check bij twijfel bij je vereniging van eigenaars hoeveel je balkon mag dragen. Vorstbestendige modellen vind je bij onze bloempotten.

Zet potten in de winter dicht bij de gevel, uit de wind. Groepeer ze, zodat ze elkaar beschermen, en wikkel kwetsbare potten in jute of noppenfolie. Meer over het indelen van een buitenruimte in potten lees je in balkon en terras in pot.

Denk ook aan de buren. Op een balkon loopt overtollig water snel over de rand naar beneden; een pot met een waterreservoir of een schotel in de zomer voorkomt natte ramen bij de onderburen. En hang bakken altijd aan de binnenkant van de balustrade, zeker hoog in een gebouw waar het hard kan waaien.

Veelgemaakte fouten op balkon en terras

Uitdroging is op een balkon een groter risico dan vorst. Een balkon onder een overstek krijgt nauwelijks regen, en groenblijvers zoals bamboe verdampen ook in de winter. Een niet-woekerende bamboe die zijn blad oprolt, heeft meestal dorst. Een tweede fout is een schotel onder de pot in de winter: staand water bevriest rond de wortels. Haal schotels in het najaar weg en gebruik potvoetjes.

Ten slotte wordt voeding vaak vergeten. In een pot raken voedingsstoffen sneller op dan in de volle grond. Geef in het voorjaar een langzaam werkende voeding en ververs elke paar jaar de bovenlaag; wat je nodig hebt, vind je bij potgrond en toebehoren. Hoe je het balkon klaarmaakt voor de koude maanden, staat in tuin winterklaar maken.

Combineren voor vier seizoenen

Een balkon dat het hele jaar leeft, combineert drie lagen: een groenblijvende basis, een of twee bloeiers per seizoen en wat bloembollen voor het voorjaar. Zet bijvoorbeeld krokussen en tulpen tussen een taxusbol en kerstrozen; tips voor het planten vind je in bloembollen planten. Meer soorten die het in een kuip volhouden, staan in winterharde kuipplanten.

Wie ook iets voor insecten wil doen, zet lavendel, hemelsleutel en bloeiende kruiden bij elkaar. Zelfs op de vijfde verdieping vinden bijen zo'n bloeiende bak; meer soorten vind je in planten voor bijen en vlinders.

Tips van Plantena

  • Gebruik potten van minimaal 30 cm doorsnee; meer grond = beter geïsoleerde wortels.
  • Zet potten op potvoetjes zodat het water weg kan.
  • Geef ook in de winter water bij droog, vorstvrij weer: groenblijvers verdampen door.

Veelgestelde vragen

Moet ik potplanten in de winter water geven?
Ja, groenblijvende planten verdampen ook in de winter water. Geef bij droog weer zonder vorst af en toe water.

Bekijk het assortiment

Verder lezen

Alle longreads →

Meer tuinplantengidsen

Alle gidsen →

Andere gidsen