Taxus

Standplaats en grond

Taxus groeit vrijwel overal: in volle zon, halfschaduw en zelfs diepe schaduw onder bomen. Hij verdraagt wind, stadsklimaat en snoei. Het enige wat hij echt niet kan hebben, is natte voeten. Op zware, natte klei plant je daarom iets hoger of zorg je voor drainage. Een goed doorlatende, humusrijke grond is ideaal.

Een taxushaag planten

Plant 3 à 4 planten per meter voor middelgrote maten, 5 per meter voor kleine maten. Graaf een sleuf, meng compost door de grond en zet de planten op dezelfde diepte als in de pot. Taxus groeit niet snel, ongeveer 10 tot 25 centimeter per jaar, maar daardoor blijft hij ook lang in vorm. Wie geduld heeft, krijgt de mooiste haag die er bestaat.

Snoeien

Knip een taxushaag één à twee keer per jaar: eind juni en eventueel eind augustus. Taxus is een van de weinige naaldbomen die ook terugsnoei tot in het oude hout verdraagt. Een verwaarloosde haag kun je dus rigoureus terugzetten; hij loopt opnieuw uit. Doe dat in het vroege voorjaar en verspreid het bij grote hagen over twee jaar: eerst één kant, daarna de andere.

Let op: giftig

Alle delen van de taxus zijn zeer giftig voor mens en dier, behalve het rode vruchtvlees rond het zaad (het zaad zelf wel). Paarden, koeien en honden die snoeisel eten, kunnen ernstig ziek worden. Ruim snoeisel daarom altijd direct op en plant geen taxus langs een weiland.

Herkomst en uiterlijk

De venijnboom (Taxus baccata) is inheems in Europa, ook in Nederland en België, en groeit van Noord-Afrika tot Scandinavië en Iran. Het is een van de oudste boomsoorten van Europa: sommige exemplaren, zoals de taxus in het Schotse Fortingall, worden geschat op meer dan tweeduizend jaar.

Taxus is een groenblijvende conifeer met platte, donkergroene naalden die aan de onderkant lichter zijn. Hij is tweehuizig: alleen vrouwelijke planten vormen de kenmerkende rode 'besjes' (arillus), die in de herfst verschijnen en door vogels worden gegeten. Het vruchtvlees zelf is niet giftig, maar de zaden en de rest van de plant wel. Taxus groeit langzaam, maar loopt als een van de weinige coniferen weer uit uit oud hout.

Taxus verdraagt bijna elke grond, zolang die niet langdurig nat is: dan rotten de wortels snel. Hij groeit in zon en zelfs in diepe schaduw, verdraagt wind en stedelijke omstandigheden goed en wordt weinig door ziektes geplaagd. De groei is met zo'n 15 tot 30 centimeter per jaar bescheiden, maar daardoor hoeft een haag maar één tot twee keer per jaar geknipt te worden.

Soorten en cultivars

T. baccata is de standaard voor hagen en vormsnoei. T. × media 'Hicksii' en 'Hillii' zijn kruisingen met de Japanse taxus, iets sneller groeiend en beter bestand tegen kou en wind; 'Hicksii' groeit breed opgaand en is zeer geschikt voor hagen. 'Densiformis' blijft laag en dicht, ideaal voor lage randjes.

Voor zuilen kies je de Ierse taxus T. baccata 'Fastigiata' of de geelbonte 'Fastigiata Aurea'. 'Repandens' groeit plat en breed, geschikt als bodembedekker onder bomen. Alle vormen zijn winterhard tot ver onder -20 °C.

Combineren in de tuin

Een taxushaag is de perfecte achtergrond voor een border: tegen het donkere groen lichten bloemen als rozen, echinacea en siergrassen helder op. Ook in een moderne tuin werkt taxus goed, in strak geknipte blokken, bollen en zuilen tussen losse beplanting.

Combineer hem in een gemengde haag met beuk voor afwisseling in kleur en seizoen. Taxus verdraagt veel schaduw en is daarom ook geschikt onder bomen. Wil je kiezen tussen haagsoorten, lees dan welke haag kiezen of bekijk groenblijvende haag.

Plant voor een haag vier tot vijf planten per strekkende meter, afhankelijk van de maat. Eenmaal gesloten vormt taxus een dichte wand waarin vogels graag nestelen.

Taxus door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je taxus het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde taxus heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie haagplanten vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.