Vaste planten

Een border die altijd iets te bieden heeft

Een goede border bloeit niet allemaal tegelijk. Combineer voorjaarsbloeiers (kerstroos, longkruid, Brunnera), zomerbloeiers (ooievaarsbek, Nepeta, salie, Echinacea) en najaarsbloeiers (herfstaster, Sedum, Anemone japonica). Voeg siergrassen toe voor beweging en wintersilhouet. Plant in groepjes van drie, vijf of zeven van dezelfde soort: dat oogt rustiger en natuurlijker dan veel losse planten.

Hoeveel planten per m²?

Te ruim planten is de meest gemaakte fout: er komt onkruid tussen en de border oogt jarenlang leeg. Reken op 9 planten per m² voor lage soorten en bodembedekkers, 5 à 7 voor middelhoge planten en 1 à 3 voor grote solitairen. Met de rekenhulp op elke productpagina zie je direct hoeveel planten je nodig hebt.

Onderhoud door het jaar

In het voorjaar knip je oude stengels en blad weg zodra de nieuwe groei zichtbaar wordt, en scheur je grote, kale pollen. In de zomer verwijder je uitgebloeide bloemen bij soorten die dan opnieuw bloeien, zoals Nepeta en ooievaarsbek. In de herfst laat je zoveel mogelijk staan: zaadhoofden zijn voedsel voor vogels en holle stengels zijn winterverblijf voor insecten. Een laag compost in het voorjaar is alle voeding die de meeste vaste planten nodig hebben.

Schaduw, droogte en natte grond

Voor elke lastige plek bestaat een vaste plant. Droge schaduw onder bomen: Geranium macrorrhizum, Epimedium, Vinca en Pachysandra. Natte grond: Astilbe, kattenstaart en moerasvergeet-mij-niet. Hete, droge zon: lavendel, Stachys, Sedum en Nepeta. Kies op de plek, niet op het plaatje, en de plant doet de rest.

Vaste planten scheuren en vermeerderen

Veel vaste planten worden na een paar jaar kaal in het midden of bloeien minder. Dat is het teken om te scheuren. Graaf de pol in het voorjaar of de vroege herfst op, steek hem met een scherpe spade in stukken en plant de jonge buitenkanten terug. Zo verjong je de plant en heb je gratis nieuwe exemplaren voor elders in de tuin. Ooievaarsbek, hosta en de zonnehoed laten zich makkelijk delen.

Er zijn ook planten die je beter met rust laat. Een pioenroos kan tientallen jaren op dezelfde plek staan en houdt niet van verplanten. Plant hem bovendien niet te diep: liggen de knoppen meer dan een paar centimeter onder de grond, dan blijft de bloei vaak uit. Ook de kerstroos groeit het mooist als je hem jarenlang ongestoord laat.

Langbloeiers en bijenplanten

Wil je veel bloei uit weinig planten halen, kies dan soorten die lang doorgaan. Bepaalde ooievaarsbekken bloeien van juni tot de eerste vorst. Salvia knip je na de eerste bloeigolf terug, waarna hij opnieuw bloeit. In de nazomer nemen hemelsleutel en zonnehoed het over. Al deze planten zijn ook geliefd bij bijen, hommels en vlinders. Wil je je tuin daar bewust op inrichten, lees dan planten voor bijen en vlinders en tuin voor bijen en vlinders.

Een veelgemaakte fout is alleen kopen wat op het moment van aankoop in bloei staat. In het tuincentrum bloeit in mei vooral de vroege zomer, waardoor de border in augustus en september leeg oogt. Zet daarom bewust ook planten neer die nog niets laten zien, zoals hemelsleutel, herfstanemoon en herfstaster. Ze vullen het gat aan het eind van het seizoen en geven insecten voedsel op het moment dat er elders weinig meer bloeit. Laat hun stengels in de winter staan; zaadhoofden van zonnehoed zijn een geliefde voedselbron voor putters en andere zaadeters.

Een nieuwe border stap voor stap

Begin met de grond: verwijder wortelonkruid zoals kweek en zevenblad grondig, want dat krijg je er later tussen de planten bijna niet meer uit. Werk compost door de bovenlaag en maak een plantplan op papier, met de hoogste planten achteraan of in het midden. Zet de planten in hun pot uit op de juiste afstand voordat je gaat graven en schuif tot het klopt. Het volledige stappenplan staat in border aanleggen.

Geef de border structuur met een paar siergrassen en een enkele groenblijvende struik, en vul het voorjaar aan met bloembollen tussen de vaste planten. Weinig tijd? Kies dan voor sterke soorten uit onderhoudsvriendelijke tuinplanten.

Plant bij voorkeur op een bewolkte dag en geef direct flink water, ook als de grond vochtig lijkt.

Zo plant je vaste planten

1. Wied de plek grondig en verwijder wortelonkruid als kweek en zevenblad.
2. Spit de grond een spade diep om en meng er wat compost of aanplantgrond door.
3. Zet de planten in de pot eerst neer om de compositie te bekijken: groepjes in oneven aantallen staan het mooist.
4. Plant op gelijke hoogte als in de pot, druk aan en geef water.

Veelgemaakte fouten

• Te ver uit elkaar planten: er komt onkruid tussen. Reken op 5 tot 9 planten per m².
• Alles tegelijk laten bloeien; mix vroege, zomer- en najaarsbloeiers.
• In de herfst alles afknippen: laat zaadhoofden staan voor vogels en insecten.

Door het jaar