Hortensia

Welke hortensia heb je?

Dat bepaalt hoe je snoeit. Boerenhortensia (macrophylla) en schermhortensia bloeien op hout van vorig jaar: knip in het voorjaar alleen de oude bloemen eraf tot boven het eerste dikke knoppenpaar. Pluimhortensia (paniculata) en 'Annabelle' (arborescens) bloeien op nieuw hout: die mag je in maart flink terugknippen tot zo'n 30 centimeter.

Plek en water

Boerenhortensia's willen halfschaduw en vochtige grond; de naam Hydrangea betekent niet voor niets 'watervat'. Pluimhortensia's verdragen meer zon. Geef in droge zomers twee keer per week flink water, bij voorkeur regenwater.

Blauw of roze?

Bij boerenhortensia bepaalt de grond de kleur. In zure grond met aluminium kleuren ze blauw, in kalkrijke grond roze. Met hortensia-blauwmaker en zure (rhododendron)grond houd je ze blauw; witte hortensia's veranderen niet.

Herkomst en uiterlijk

De meeste hortensia's komen uit Oost-Azië. De boerenhortensia (Hydrangea macrophylla) groeit van nature aan de kust van Japan, de pluimhortensia (H. paniculata) in Japan en China. De bolhortensia (H. arborescens) komt juist uit het oosten van Noord-Amerika, net als de eikenbladhortensia (H. quercifolia).

Hortensia's zijn bladverliezende struiken met grote, getande bladeren. Wat we als bloemen zien, zijn vooral steriele sierbloemen met opvallende kelkbladeren. De kleine, vruchtbare bloemetjes zitten daartussen of in het midden, zoals bij de schermhortensia (lacecap). Uitgebloeide schermen verkleuren vaak naar groen, rood of perkament en blijven tot in de winter decoratief.

Bij boerenhortensia's hangt de bloemkleur van de grond af. In zure grond kan de plant aluminium opnemen en kleuren roze cultivars blauw; in kalkrijke grond blijven ze roze. Witte hortensia's veranderen niet van kleur. Hortensia's worden, afhankelijk van soort en cultivar, één tot drie meter hoog. Ook bestaan er klimmende vormen, zoals H. anomala subsp. petiolaris, die met hechtwortels tegen een muur klimt.

Combineren in de tuin

Boerenhortensia's horen in de halfschaduw, bijvoorbeeld aan de oost- of noordwestkant van het huis. Combineer ze met schaduwminnende bladplanten zoals hosta, varens en kerstrozen, die in het voorjaar kleur geven als de hortensia nog kaal is. Groenblijvende struiken zoals skimmia houden het beeld in de winter gevuld.

Pluimhortensia's verdragen meer zon en passen in een border met siergrassen en hoge vaste planten. Een rij 'Annabelle' (bolhortensia) maakt een losse, bloeiende haag. Voor meer combinaties op een donkere plek, zie schaduwtuin inrichten.

In grote potten op een terras op het oosten doen boerenhortensia's het ook goed. Kies dan een compacte cultivar en geef in de zomer dagelijks water, want een pot droogt veel sneller uit dan de volle grond.

Veelgemaakte fouten

Boerenhortensia in het voorjaar terugsnoeien. H. macrophylla bloeit op het hout van vorig jaar. Wie in maart flink inkort, knipt de bloemknoppen weg. Haal alleen de oude schermen weg tot net boven een paar dikke knoppen.

Pluimhortensia niet snoeien. Bij H. paniculata en H. arborescens is het precies omgekeerd: ze bloeien op nieuw hout en worden van een stevige voorjaarssnoei juist voller.

Te droog laten staan. De naam Hydrangea betekent 'watervat'. Op warme dagen hangen de bladeren snel; geef dan 's ochtends diep water en mulch de grond.

Volle middagzon. Boerenhortensia's verbranden op een zuidgevel. Kies daar een pluimhortensia.

Hortensia door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Laten uitdrogen. Deze plant herstelt slecht van een volledig uitgedroogde kluit. Controleer in warme periodes vaker en geef liever regelmatig kleinere hoeveelheden.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je hortensia het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde hortensia heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie struiken & heesters vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.