Skimmia

Herkomst en uiterlijk

Skimmia japonica komt uit de bergbossen van Japan, China en Taiwan, waar hij in de schaduw van hogere bomen groeit. Het is een langzaam groeiende, groenblijvende struik die 50 centimeter tot ruim een meter hoog wordt, met leerachtig, elliptisch blad dat aromatisch ruikt als je het kneust.

Het belangrijkste om te weten: de meeste skimmia's zijn tweehuizig. Er zijn mannelijke planten, zoals de populaire 'Rubella', met dikke trossen roodbruine of roze bloemknoppen die de hele winter sieren en in april opengaan in sterk geurende bloemen. En er zijn vrouwelijke planten die na bestuiving glanzende rode bessen dragen. Alleen als er een mannelijke plant in de buurt staat, zetten de vrouwtjes bessen. Uitzondering is Skimmia japonica subsp. reevesiana, die zelfbestuivend is.

Standplaats en grond

Skimmia is een echte schaduwplant. In halfschaduw tot schaduw blijft het blad donkergroen en glanzend. In de volle zon, vooral in combinatie met droge grond, wordt het blad geel en verbrandt het. Een noord- of oostkant, onder bomen of naast het huis is perfect. Beschutting tegen koude, drogende oostenwind voorkomt winterschade.

De grond moet licht zuur, humusrijk en vochthoudend zijn, met een pH tussen 5 en 6,5, net als bij rhododendron. Op kalkrijke klei krijgt skimmia snel gele bladeren door ijzergebrek. Verbeter de grond dan met rhododendrongrond, bladcompost en zure mest, of zet skimmia in een pot. Natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.

Planten (wanneer, hoe, plantafstand)

Skimmia in pot of met kluit plant je van maart tot en met november, bij voorkeur in het voorjaar of de vroege herfst. In de herfst en winter zijn ze volop te koop met mooie knoppen of bessen, ook als potplant voor het terras. Zet de kluit voor het planten even in een emmer water.

Graaf een gat dubbel zo breed als de kluit, vul aan met rhododendrongrond en bladaarde, en plant op dezelfde diepte of iets hoger. Druk aan, giet goed en mulch met dennenschors of bladcompost. Wil je bessen, plant dan één mannelijke plant op vijf à zes vrouwelijke, binnen een paar meter van elkaar. Plantafstand: 50 à 70 centimeter, ofwel 2 à 4 planten per vierkante meter voor een gesloten groep.

Water en bemesting

Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in het eerste jaar en in droge zomers. Skimmia in een pot droogt snel uit en heeft ook in droge, vorstvrije winterweken water nodig. Gebruik bij voorkeur regenwater; kalkrijk kraanwater geeft op den duur gele bladeren.

Bemest in maart en juni met een organische mest voor zuurminnende planten, zoals rhododendron- of azaleamest. Een laag bladcompost in de herfst voedt de bodem en houdt de wortels koel.

Snoeien en onderhoud

Skimmia groeit langzaam en compact en hoeft nauwelijks gesnoeid te worden. Knip na de bloei in mei hooguit uitgebloeide trossen en enkele te lange of kale takken weg om de vorm te behouden. Bij vrouwelijke planten knip je voorzichtig, zodat je niet de nieuwe bloemknoppen voor volgend jaar wegknipt.

In strenge winters met harde vorst en wind kun je jonge planten en potten beschermen met een vlies of door de pot in te pakken. Een plant in de volle grond overleeft gewoonlijk temperaturen tot ongeveer -15 °C; in een pot liggen de wortels meer bloot en bevriezen ze sneller.

Soorten en cultivars

• 'Rubella': mannelijk, roodbruine knoppen de hele winter, witte geurende bloemen in april; de populairste skimmia.
• Skimmia x confusa 'Kew Green': mannelijk, groter en sterk geurend, lichtgroene knoppen en crèmewitte bloemen, mooi in witte en groene combinaties.
• 'Finchy' en 'Magic Marlot': mannelijk; 'Magic Marlot' heeft bont blad met crème rand.
• 'Nymans': vrouwelijk, grote rode bessen.
• 'Veitchii': vrouwelijk, groeit wat opgaand met heldere bessen.
• Skimmia japonica subsp. reevesiana: zelfbestuivend en compact, bessen zonder mannelijke partner, maar gevoeliger voor kalk.

Problemen en ziektes

Gele bladeren met groene nerven: chlorose door kalkrijke grond of hard water; geef zure mest, ijzerchelaat en regenwater. Geel of bleek blad over de hele plant: te veel zon of droogte. Geen bessen: een mannelijke plant, of geen mannelijke bestuiver in de buurt. Bruine bladranden na de winter: vorst en koude wind. Schildluis of dopluis: kleine bultjes op de takken en onderkant van het blad. Hangende, slappe plant: wortelrot door natte voeten.

Combineren in de tuin

Skimmia past perfect in de schaduw naast rhododendron, pieris en helleborus, die dezelfde zure, humusrijke grond waarderen. Combineer in de winterpot 'Rubella' met varens, heide en kruipende klimop voor een kleurrijke bak die maanden goed blijft. Ook naast Ilex crenata en sneeuwklokjes maakt skimmia de winter vrolijker. Meer inspiratie voor potten staat in balkon en terras in pot.

Skimmia door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Water geven op schema. Niet de kalender, maar de grond bepaalt wanneer je giet. Voel met je vinger: is de bovenlaag droog, dan is het tijd. In de winter is dat veel minder vaak dan in de zomer.
• Felle zon. In de volle zon verbrandt het blad en droogt de plant snel uit. Kies een schaduwrijke, koele plek.
• Te weinig water na het planten. Het eerste jaar heeft een plant nog geen diep wortelstelsel. Geef bij droogte één à twee keer per week flink water in plaats van dagelijks een beetje.
• Op het verkeerde moment snoeien. Wie op het verkeerde moment snoeit, knipt de bloemknoppen weg of maakt de plant gevoelig voor vorst. Kijk in de gids hierboven wanneer je skimmia het beste snoeit.

Kopen: waar let je op?

Een gezonde skimmia heeft een stevige kluit of pot vol witte wortels, gaaf blad of naalden en geen kale of bruine plekken. Kijk naar de maat: een grotere plant geeft sneller resultaat, een kleinere plant is goedkoper, slaat makkelijker aan en is vaak binnen een paar jaar even groot. Plant zo snel mogelijk na ontvangst en geef het eerste jaar royaal water. In de categorie struiken & heesters vind je het actuele aanbod met prijzen en maten.