Peperomia

Herkomst en uiterlijk

De meeste Peperomia's komen uit de tropische en subtropische bossen van Midden- en Zuid-Amerika, waar ze op de bosbodem of als epifyt op boomtakken en rotsen groeien. Ze horen bij de peperfamilie (Piperaceae), dezelfde familie als de plant die zwarte peper levert. Vandaar ook de naam: Peperomia betekent 'lijkend op peper'.

Veel soorten hebben dikke, vlezige bladeren en stengels waarin ze water opslaan, een aanpassing aan het leven op een tak waar regen snel wegloopt. Ze bloeien met dunne, staartvormige aren vol minuscule groenwitte bloempjes, de zogeheten 'muizenstaartjes'. Opvallend zijn ze niet, maar ze geven wel aan dat de plant zich goed voelt.

Licht en standplaats

Een lichte plek zonder felle middagzon is het beste: bij een raam op het oosten of noordoosten, of iets uit het raam op het zuiden of westen. Groene soorten verdragen ook halfschaduw. Bonte soorten hebben meer licht nodig, anders vergroenen ze. Volle zon achter glas verbrandt het blad.

Peperomia's groeien ook goed onder kunstlicht, wat ze geschikt maakt voor kantoor of een bureau. Kijk ook eens naar onze gids met kleine kamerplanten. Ze houden van een constante temperatuur boven de 15 °C en hebben een hekel aan tocht.

Draai de pot af en toe, want vooral de rechtopstaande soorten buigen naar het licht. Een plek in een vochtige badkamer met raam vinden de dunbladige soorten heerlijk; de dikbladige soorten doen het ook prima in een gewone, wat drogere woonkamer.

Water geven en luchtvochtigheid

Behandel een Peperomia eerder als een vetplant dan als een tropische bladplant. Laat de grond grotendeels opdrogen voordat je weer water geeft: in de zomer eens per tien à veertien dagen, in de winter soms maar eens per drie à vier weken. Til de pot op; voelt die licht aan, dan is het tijd. Te veel water is verreweg de meest voorkomende doodsoorzaak.

Een gemiddelde luchtvochtigheid volstaat voor de meeste soorten. Soorten met dun of gerimpeld blad, zoals Peperomia caperata, waarderen het als je ze bij andere planten zet.

Grond, pot en voeding

Gebruik een luchtige, goed doorlatende mix: kamerplantengrond met een derde perliet of fijne schors. De wortels zijn klein en fijn, dus kies een pot die eerder te klein dan te groot is, met afvoergat. Een ondiepe pot of schaal werkt prima. Kleipotten zijn ideaal, omdat ze vocht door de wand laten verdampen en de grond sneller opdroogt. Voeding is nauwelijks nodig: eens per maand een halve dosis kamerplantenvoeding van april tot september is genoeg.

Verpotten en stekken

Peperomia's staan graag krap. Verpot eens per twee à drie jaar, alleen als de wortels echt de pot vullen, en kies dan een pot van één maat groter.

Stekken kan op verschillende manieren. Kopstekken: knip een stengeltop van vijf tot acht centimeter af en zet hem in water of vochtige grond. Bladstekken: bij soorten als P. caperata en P. argyreia knip je een blad met steeltje af en steek je de steel in vochtig zaaigrond. Bij P. argyreia kun je zelfs een blad doormidden snijden en met de snijkant in de grond zetten. Na enkele weken verschijnen er nieuwe plantjes.

Laat de snijwond van kopstekken eerst een paar uur drogen voordat je ze in de grond zet, dat verkleint de kans op rot. Een plastic zakje of een omgekeerde glazen pot over het stekpotje houdt de lucht vochtig en versnelt de beworteling. Lucht het dagelijks even om schimmel te voorkomen.

Soorten en cultivars

• Peperomia obtusifolia: rechtop, rond en glanzend blad, groen of bont. Zeer sterk.
• Peperomia argyreia: 'watermeloen-peperomia', met zilverstrepen op rond blad aan rode steeltjes.
• Peperomia caperata: diep gerimpeld blad in groen, rood of zilver, zoals 'Rosso' en 'Schumi Red'.
• Peperomia prostrata: 'string of turtles', piepkleine schildpadachtige blaadjes aan hangende stengels.
• Peperomia polybotrya: 'Raindrop', grote druppelvormige glanzende bladeren.
• Peperomia rotundifolia: kleine ronde bladeren aan kruipende ranken, de 'erwtjesplant'.

Let op: de bekende Pilea peperomioides lijkt erop, maar hoort tot een andere familie.

Problemen herkennen

Zachte, zwarte stengelvoet: stengelrot door te veel water. Snij gezonde toppen af en stek ze opnieuw. Vallende bladeren: plotselinge kou, tocht of juist te nat. Gerimpelde, slappe bladeren: te droog; geef water en de bladeren worden binnen een paar dagen weer stevig. Bonte soort wordt groen: te weinig licht. Kurkachtige bultjes onder het blad: oedeem, de wortels nemen meer water op dan de plant kan verdampen. Geef minder water. Witte pluisjes in bladoksels: wolluis, verwijder met een wattenstaafje met spiritus.

Combineren en stylen

Omdat er zoveel bladvormen zijn, maak je met een paar Peperomia's al een gevarieerde verzameling. Zet een rechtopstaande obtusifolia, een gerimpelde caperata en een hangende prostrata samen op een plank of in een terrarium. Ze combineren goed met andere kleine, diervriendelijke planten zoals Fittonia en Maranta.

Peperomia door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Te vaak water geven. De meest voorkomende doodsoorzaak. Peperomia slaat vocht op en wortels gaan rotten in natte grond. Giet pas als de grond echt droog is en laat nooit water in de schotel staan.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een peperomia een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie mini-kamerplanten vind je het actuele aanbod in verschillende maten.