Maranta

Herkomst en uiterlijk

Maranta leuconeura komt uit de tropische regenwouden van Brazilië, waar hij laag op de vochtige, schaduwrijke bosbodem groeit. Hij is de naamgever van de familie Marantaceae, waartoe ook de Calathea behoort. Het geslacht is vernoemd naar de zestiende-eeuwse Venetiaanse arts en botanicus Bartolomeo Maranta.

De ovale bladeren zijn tien tot vijftien centimeter lang en rijk getekend: donkergroene vlekken langs de middennerf, soms helderrode of lichte nerven en een paarsrode onderkant. Het bijzondere bladgedrag heet nyctinastie. Een scharniertje aan de basis van het blad, de pulvinus, regelt de waterdruk zodat de bladeren 's avonds omhoog gaan staan en 's ochtends weer zakken. De plant groeit breed uit en heeft liggende of licht overhangende stengels, waardoor hij in een hangpot erg mooi is.

Licht en standplaats

Geef de Maranta helder, indirect licht, maar geen directe zon. Een plek een paar meter van een raam op het oosten of westen, of bij een raam op het noorden, is ideaal. Directe zon verbleekt de tekening en geeft verbrande, bruine plekken. Bij te weinig licht worden de bladeren kleiner en verliest de tekening contrast.

Warmte is belangrijk: houd hem tussen 18 en 26 °C en nooit lager dan 15 °C. Vermijd tocht, koude ramen en de directe warmte van een radiator. Een lichte badkamer of keuken, waar de lucht vochtiger is, is vaak de beste plek in huis; zie ook onze gids niet-giftige kamerplanten voor katten voor meer veilige soorten.

Water geven en luchtvochtigheid

De Maranta wil gelijkmatig vochtige grond, nooit kurkdroog en nooit doorweekt. Geef water zodra de bovenste centimeter grond droog aanvoelt: in de zomer vaak één à twee keer per week, in de winter wat minder. Hij is gevoelig voor kalk, chloor en fluoride; gebruik regenwater, gefilterd water of leidingwater dat een nacht heeft gestaan, op kamertemperatuur.

Luchtvochtigheid is de sleutel tot gezonde bladeren. Streef naar minimaal vijftig, liefst zestig procent. Een luchtbevochtiger, een schaal met kleikorrels en water of een groepje planten bij elkaar helpt veel. Dagelijks sproeien met kalkarm water kan ook, al is het effect kort.

Grond, pot en voeding

Gebruik een luchtige, vochthoudende mix: kamerplantengrond met wat perliet en eventueel een beetje kokosvezel. De wortels zijn fijn en ondiep, dus een brede, ondiepe pot met afvoergat werkt het best. Voed van april tot september eens per twee à drie weken met kamerplantenvoeding op halve sterkte. Te veel voeding geeft bruine bladranden; spoel de pot af en toe door met regenwater om zoutophoping te voorkomen.

Verpotten en stekken

Verpot eens per jaar of per twee jaar in het voorjaar, naar een pot die iets breder is. De Maranta groeit breder dan hoog, dus breedte is belangrijker dan diepte.

Er zijn twee makkelijke manieren om te vermeerderen. Delen: haal de plant bij het verpotten uit de pot en verdeel de kluit voorzichtig in delen met elk eigen wortels en bladeren. Stekken: knip een stengel af net onder een knoop, waar vaak al een klein luchtwortelaanzetje zit, en zet hem in een glas water. Binnen twee tot vier weken verschijnen wortels. Een plastic zakje over de stek helpt de luchtvochtigheid hoog te houden. Overmatig lange stengels mag je gerust terugknippen; dat maakt de plant voller.

Na het verpotten of delen heeft de Maranta vaak een paar weken nodig om te herstellen. Een paar gele bladeren zijn dan normaal. Zet hem in die periode extra warm en vochtig, en geef nog geen voeding tot je nieuwe bladeren ziet verschijnen.

Soorten en cultivars

• Maranta leuconeura 'Fascinator' (ook 'Tricolor' genoemd): donkergroen met helderrode nerven en lichtgroene vlekken, de bekendste vorm.
• 'Kerchoveana': lichtgroen blad met donkere vlekken als konijnenpootjes, sterk en minder veeleisend.
• 'Massangeana': bijna zwartgroen blad met zilverwitte nerven.
• 'Lemon Lime': frisgroen met limoengele nerven.
• 'Marisela': lichtgroen met donkere vlekken en lichte nerven.

Problemen herkennen

Bruine, krokante bladranden: te droge lucht of kalk in het water. Verhoog de luchtvochtigheid en gebruik regenwater. Opgerolde bladeren overdag: dorst of te droge lucht. Gele bladeren en slappe stengels: te veel water of kou. Verbleekte tekening: te veel direct licht. Bladeren gaan 's avonds niet meer omhoog: de plant is verzwakt, vaak door droogte of kou. Fijne webjes en gespikkeld blad: spint, de grootste plaag bij deze plant in droge lucht. Spoel de plant af en verhoog de luchtvochtigheid.

Combineren en stylen

De Maranta is op zijn mooist in een hangpot of op een plank, waar de bladeren over de rand vallen en je de tekening van dichtbij ziet. Hij combineert prachtig met andere vochtminnende planten zoals Fittonia en Calathea, die dezelfde behoefte aan warmte en vocht hebben. Zet ze samen op een schaal met kleikorrels en water, dan profiteren ze van elkaars verdamping. Samen met een Peperomia maak je een kleurrijk, diervriendelijk groepje.

Maranta door het jaar

Veelgemaakte fouten

• Laten uitdrogen. Deze plant herstelt slecht van een volledig uitgedroogde kluit. Controleer in warme periodes vaker en geef liever regelmatig kleinere hoeveelheden.
• Felle middagzon. Directe middagzon (zeker achter glas) geeft bruine, verbrande vlekken op het blad. Ochtend- of avondzon is meestal geen probleem.
• Een te grote pot. Een veel te grote pot houdt lang water vast. Verpot hooguit één maat groter (2 tot 5 cm breder) en altijd in een pot met afvoergat of een binnenpot.
• Droge verwarmingslucht. Bruine bladpunten en -randen ontstaan vaak in de winter. Zet de plant niet boven een radiator en verhoog de luchtvochtigheid met een schaal water of een luchtbevochtiger.

Kopen: waar let je op?

Kies bij het kopen van een maranta een plant met stevig, gaaf blad, zonder bruine vlekken of plakkerige plekken, en kijk onder de bladeren en in de bladoksels of er geen ongedierte zit. Een grote plant geeft direct effect, maar een kleinere plant went sneller aan jouw huis en groeit vaak verrassend snel door. Bestel je online, pak de plant direct uit, geef een lichte plek zonder felle zon en verpot pas na twee tot vier weken. In de categorie tropische bladplanten vind je het actuele aanbod in verschillende maten.